Vogelbescherming dient klacht in tegen Nederland om gebrekkig vogelbeheer

Vogelbescherming Nederland gaat bij de Europese Commissie een klacht indienen tegen Nederland. Directe aanleiding is het voornemen van staatssecretaris Van Dam om geen extra geld ter beschikking te stellen voor weidevogelbeheer.

Beeld Martijn de Jonge

Volgens Vogelbescherming Nederland valt het juridisch hard te maken dat de Nederlandse overheid de Europese Vogelrichtlijn schendt over de bescherming van weidevogels.

Bijzondere verantwoordelijkheid

Een Kamermeerderheid had de regering vorig jaar opgeroepen een plan te maken voor het redden van weidevogels. Het gaat al decennia lang slecht met de grutto, de kievit en de scholekster. Zo leefden er in de jaren tachtig nog 100 duizend paar grutto's in ons land; nu zijn er nog 30 duizend paar, en de trend is onveranderd negatief. Uit onderzoeken concludeert Vogelbescherming dat er op termijn nog slechts 1.500 paar grutto's over blijven. Volgens Kees de Pater van Vogelbescherming Nederland is het plan van Van Dam 'een farce': 'Een plan zonder concrete doelstellingen, acties, financiële middelen. Ons rest nu niets anders dan ons tot Europa richten.'

Nederland heeft in Europa een bijzondere verantwoordelijkheid voor weidevogels. Sommige soorten zijn voor een belangrijk deel aangewezen op ons land voor hun broedsucces. Voor de grutto geldt zelfs dat 85 procent van de Europese populatie in Nederland broedt. Weidevogels hebben bij uitstek te lijden onder de intensivering van de landbouw. Maatregelen om het tij te keren hadden niet het gewenste effect, ondanks Europese en nationale subsidies.

Schending internationale verplichtingen

Sinds een jaar hebben provincies de regie en voeren agrarische collectieven in samenwerking met andere partijen het weidevogelbeheer uit. De provincies geven dit jaar 30 miljoen euro uit aan weidevogelbeheer, voor een deel Europese subsidies. Volgens Van Dam blijkt uit een eerste evaluatie dat er al 'een kwaliteitsslag' is gemaakt en dat er kansen liggen voor verdere verbetering.

Volgens Vogelbescherming schiet de Nederlandse overheid ernstig tekort. Uit een juridische analyse van de Universiteit van Tilburg, blijkt dat Nederland 'inbreuk maakt op verschillende internationale en Europese verplichtingen': populaties op peil houden en hun leefgebieden in stand houden of herstellen. 'Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid' zijn dat schendingen van de Europese Vogelrichtlijn, aldus het onderzoek.

Naar aanleiding van de klacht van Vogelbescherming Nederland kan de Europese Commissie Nederland opdragen om alsnog aan zijn verplichtingen te voldoen. Uiteindelijk kan de klacht leiden tot een veroordeling door het Europese Hof van Justitie.

Hoe het beter kan

Weidevogels hebben het zwaar. Nu komt de overheid met een reddingsplan dat volgens Vogelbescherming Nederland zo slecht is dat zij naar de Europese Commissie stapt. Hoe het beter kan, is te zien in polder de Ronde Hoep. Lees hier de reportage (+).

Heldere doelen

Vogelbescherming Nederland pleit voor een 'bindend nationaal programma' voor weidevogels, opgesteld in samenwerking met provincies, boeren en natuurorganisaties. Kees de Pater: 'Er moeten heldere doelen komen, zoals 40 duizend paar grutto's binnen tien jaar. En financiering. Er is de afgelopen jaren veel geld uitgegeven, maar veel te weinig aan weidevogelbeheer.'

Al eerder is afgesproken om weidevogelbeheer meer te concentreren in kansrijke gebieden, maar in absolute zin is er zelfs een afname in hectares, concludeert Vogelbescherming Nederland. Ook is er te weinig geld 'om boeren in staat te stellen maatregelen te nemen die nodig zijn voor weidevogels'. Kees de Pater: 'Het is wrang dat de overheid het dan laat afweten.'

Een woordvoerder van Van Dam zegt het besluit van Vogelbescherming Nederland af te wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden