technologieBrainsFirst

Voetballer of verkeersleider, de games van dit bedrijf laten zien of je brein past bij je werk

Beeld Eline van Strien

Iedereen heeft een talent, maar niet iedereen weet wat dat is. Met games voorspelt BrainsFirst welk werk bij je brein past.

Boven in het scherm verschijnen een soort buizen waaruit gekleurde bolletjes vallen. Aan de speler de taak om die met de kanonnen onder in het scherm – twee diagonaal gericht, twee horizontaal – uit de lucht te schieten. Het lijkt een simpel Space Invaders-achtig spelletje, maar dit speel je niet voor de lol. Dit spel, NeurOlympics, is bedoeld om je cognitieve capaciteit te meten.

Zo vallen de bolletjes afhankelijk van hun kleur langzaam, versnellen ze tijdens hun val of dwarrelen ze als een herfstblaadje naar beneden. Lukt het om ze zo snel mogelijk te raken? Dan heb je waarschijnlijk een goed anticiperend vermogen.

Het Nederlandse bedrijf BrainsFirst, dat deze ‘assessment games’ aanbiedt, wil bedrijven helpen om de juiste kandidaat voor een vacature te vinden. Niet de minste maken er inmiddels gebruik van: ABN Amro, Deloitte, Luchtverkeersleiding Nederland, de gemeente Rotterdam en voetbalclubs AZ en PSV. Wat is het geheim?

Breinvingerafdruk meten

BrainsFirst heeft een test ontwikkeld die de ‘breinvingerafdruk’ van mensen meet, zegt chief technology officer Andries van der Leij. ‘We hebben 1.500 meetpunten in domeinen zoals ‘aandacht’. Met die meetpunten delen we die domeinen verder op: hoe goed kun je je aandacht vasthouden? En hoe makkelijk kun je aandacht verdelen en loskoppelen? Iedereen scoort op een bepaalde manier en daar rolt een profiel uit. Zwaktes compenseer je met iets waar je goed in bent. Zo kan ik zelf goed dingen oppikken die om aandacht vragen, maar kan ik totaal niet ongestoord werken in een afleidende omgeving.’

In 45 minuten krijgt degene die getest wordt vier neurocognitieve tests voorgeschoteld die eruit zien als spelletjes. ‘Dat werkt motiverend’, zegt Van der Leij. ‘Het moet wel een beetje leuk zijn om te doen.’ En dus zap je bolletjes uit de lucht met een laserstraal en speel je een soort memory. ‘We willen ook niet een enorme lap tekst aan instructies, je leert wat je moet doen terwijl je het doet. Daardoor kunnen we in korte tijd data binnenhalen van een wetenschappelijk kwaliteitsniveau.’

Uit mijn test rolt dat ik ‘gefocust en intuïtief’ denk. ‘Je neemt waarschijnlijk alle informatie in je op en gaat daar dan pas later in ordenen en schuiven.’ En inderdaad: tijdens ons gesprek tik ik alles mee en kies ik later pas wat ik voor mijn stuk kan gebruiken.

Beeld Brainfirst

‘Domme’ voetballers

Het idee voor BrainsFirst is ontstaan uit het voetbal, zegt Van der Leij. ‘Mede-oprichter Eric Castien stond als sportjournalist langs de lijn bij voetbalclubs als FC Barcelona. Hij zag die jongens zulke slimme dingen doen op het veld, terwijl voetballers in de volksmond bekendstaan als ‘dom’. Wat maakt ze dan zo talentvol? Vaak hoor je dan termen als spelintelligentie of gogme, maar wat is dat? Hoe kun je dat meten?’

De voetbalwereld was de eerste plek waar BrainsFirst werd toegepast. De Alkmaarse club AZ laat jeugdspelers  al jaren de games spelen en kan zo bijvoorbeeld weten of spelers die op het veld achterblijven omdat ze hun groeispurt nog niet hebben gehad, wel een goed spelinzicht hebben. Inmiddels is de toepassing breder. Zo worden ook luchtverkeersleiders eraan onderworpen. ‘Dat is ook een soort topsport’, zegt Van der Leij. ‘Er zijn veel mensen die het willen, maar weinig mensen die het kunnen. We kijken of iemands breinvingerafdruk past bij wat de omgeving van dat brein vraagt.’

Veel data

Het profiel wordt bij luchtverkeersleiders en voetballers samengesteld door de top uit het veld de tests te laten doen. Zo ontstaat een datamodel. ‘We hebben veel mensen met performance metrics  gemeten. Zo weten we welke eigenschappen passen bij een goede speler of werknemer. Daarmee kunnen we voorspellen of iemand succesvol wordt. Dat is natuurlijk niet het enige puzzelstukje. Je kunt wel het perfecte keepersprofiel hebben, maar als je 1 meter 45 bent, red je het toch niet.’

De keerzijde van dit datamodel is dat er heel veel data voor nodig zijn. Van luchtverkeersleiders zijn die er en daar is succes bovendien objectief meetbaar. In andere velden is dat lastiger. ‘In zo’n geval brengen we een doelprofiel in kaart met het gewenste gedrag: wat verwacht je van een goede medewerker? Moet iemand die beslissingen neemt, alles in overweging nemen of intuïtief voor het beste kiezen? Wil je iemand die een stapel werk altijd afmaakt of juist goed kan switchen tussen kleine klussen? Daar heb je meer aan dan aan betekenisloze termen als teamplayer, goalgetter en agile. Als je mensen vraagt wat ze met dat soort termen bedoelen, krijg je telkens andere definities. Daar kunnen we niks mee. Het doelprofiel zetten we af tegen iemands breinprofiel en zo krijg je een matchscore tussen brein en baan.’

Beeld Brainfirst

Diversiteit

Als je alle kandidaten aan een bepaald cognitief profiel toetst, krijg je dan niet een eenheidsworst? ‘Dat risico is er, op een bepaald vlak maak je mensen vergelijkbaar’, erkent Van der Leij. Maar omdat iedereen deel kan nemen aan de test en de selectie dus al wordt gemaakt voordat de cv’s bekeken zijn, krijg je ook diversiteit. ‘Zo komen in de regel evenveel mannen als vrouwen bovendrijven en vind je meer kandidaten met een atypische opleiding.’

Een programma als BrainsFirst kan niet alleen bij de toegangspoort van bedrijven een rol spelen, maar ook bij de uitgang van wat daarvoor komt, denkt HR-expert Bas van de Haterd. ‘Denk maar aan de sociale werkplaats. Daar lopen mensen rond die hun hele leven hebben gehoord dat ze geen talent hebben en zijn dat zelf gaan geloven. Maar iedereen heeft talent. Dit soort technologie laat dat zien. En ook wat dat dan is, misschien hadden ze daar zelf nog nooit aan gedacht. Als je bijvoorbeeld geremd bent, zou je zomaar een goede beveiliger kunnen zijn.’

Het kan een ommezwaai betekenen op HR-gebied, denkt Van der Leij. Zo onderzoekt de gemeente Rotterdam een ‘talentenkompas’ om medewerkers te helpen met hun loopbaan. ‘Je moet niet eindeloos proberen dingen te leren die je niet kunt. Een cursus tijdmanagement heeft nauwelijks zin als je van nature een slechte planner bent. Maar iedereen heeft iets waarin hij beter is dan de rest. Het punt is dat die verborgen talenten altijd zo natuurlijk voor je zijn geweest, dat ze pas zichtbaar worden met een test. Wanneer je je talenten kent, kun je daar beter op kapitaliseren en ze gebruiken als leidraad in ontwikkeling en carrièrekeuze.’

Beeld Brainfirst
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden