factcheck koemelk

Voer van melkkoeien komt uit de eigen regio, aldus Albert Heijn. Maar klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: koeien voor melk van Albert Heijn eten lokaal voer.

Dansende koeien in de lente. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

’s Lands grootste kruidenier let ook op de CO2-afdruk van de eigen melkproducten. Doordat het voer van de melkkoeien uit de regio komt, vermindert Albert Heijn de uitstoot van koolstofdioxide. Ook de balans tussen het landoppervlak en de koeien draagt daaraan bij. Dat staat te lezen op de melkverpakkingen van het eigen Albert Heijn-merk.

Klopt het?

Een Nederlandse koe eet volgens de Nederlandse Zuivelorganisatie dagelijks gemiddeld 55 kilo ruwvoer (gras en maïs) en vijf kilo krachtvoer (onder meer soja, koolzaad en resten uit de voedingsmiddelenindustrie). Dit geldt ook voor de koeien van Albert Heijn. Alleen al de productie van de benodigde soja voor de Nederlandse veehouderijen vergt ongeveer 780 duizend hectare aan landbouwgrond. Daarvan zou weer eenderde naar melkveehouderijen gaan, zo berekende de Universiteit Wageningen in 2014.

Daarvoor is in Nederland geen ruimte. Hoe krijgt Albert Heijn het dan voor elkaar? Door de definitie van ‘lokaal’ op te rekken tot ‘Europees’, zo blijkt uit de uitleg van Guust van den Eijnden, verantwoordelijk voor het zuivelassortiment van de Albert Heijn. Het ruwvoer komt van het eigen land, het krachtvoer uit de EU28. ‘Ons credo is: zo dichtbij als mogelijk, zo ver weg als noodzakelijk.’

Dat lijkt op sjoemelen met definities, maar er ontbreekt nou eenmaal een definitie van wat lokaal is, zegt onderzoeker Corina van Middelaar van de Universiteit Wageningen. Hoewel de gemiddelde consument vermoedelijk andere associaties heeft bij lokaal, zegt dit weinig over de CO2-uitstoot. ‘Het transport van het voer heeft weinig invloed op de totale broeikasgasemissie’, aldus de onderzoeker. Het gaat er vooral om wat voor soort voer de koeien krijgen en hoe dat wordt verbouwd – ieder gewas heeft zijn eigen voetafdruk. Ook het klimaat van de locatie speelt een rol.

Het aantal koeien per hectare zegt evenmin alles over de uitstoot. De melkveebedrijven die produceren voor Albert Heijn hebben ruim twee koeien per hectare land – wat volgens Van Middelaar ongeveer gemiddeld is. ‘Als je alleen kijkt naar de uitstoot per hectare, is het beter om minder koeien per hectare te houden’, zegt de onderzoeker. ‘De koolstofopslag kan deels compenseren voor de broeikasgasemissies, maar niet onbeperkt: de bodem legt maar een bepaalde hoeveelheid vast, tot deze in balans is.’ Bereken je de uitstoot per liter melk, dan kan een intensieve veehouderij met meer koeien per hectare en hoogwaardig voer juist weer beter scoren. Wel kan dat leiden tot lokale milieuproblemen.

Eindoordeel

Het voer voor de Albert-Heijnkoeien is deels afkomstig uit het buitenland. Dit zegt weinig over de broeikasgasemissie waarmee de melkproductie gepaard gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden