InterviewNatuurbeschermer Mabel Nava

‘Visserij, vervuiling en toerisme zijn bedreiging voor zeeschildpadden Bonaire’

Natuurbeschermer Mabel Nava doet onderzoek naar zeeschildpadden op Bonaire. ‘Bewoners zeggen soms: waarom moeten wij die dieren beschermen als ze ergens anders worden opgegeten?’ 

Duikers bewonderen een Karetschildpad in het Caribisch gebied.Beeld Helmut Corneli / Imageselect

Ruim twintig jaar geleden kwam Mabel Nava vanuit haar geboorteland Venezuela naar het Nederlandse eiland Bonaire. Ze bleef er hangen en wijdde haar leven aan het onderzoeken en beschermen van zeeschildpadden. Sinds 2005 is ze actief in de organisatie Sea Turtle Conservation Bonaire. Vorige week was ze in Wageningen waar wetenschappers, natuurbeschermers en beleidsmakers de huidige staat en de toekomst van deze dieren in het Nederlandse deel van de Cariben bespraken.

Hoe staan de zeeschildpadden er voor in het Caribisch gebied?

‘Net als elders in de wereld worden ze nog steeds bedreigd. Ze staan op de rode lijst van bedreigde diersoorten. Op Bonaire, waar ik werk, is de situatie vrij stabiel. Op sommige plekken is er zelfs een positieve trend te zien. Bij Bonaire komen drie soorten voor: de groene zeeschildpad, de karetschildpad en de onechte karetschildpad. Volgens recente tellingen leven er honderden dieren rondom het eiland – de groene zeeschildpad komt het meest voor.’

Hoe onderzoek je deze dieren?

‘We tellen systematisch de exemplaren in delen van de zee waar ze zich voeden. En we tellen het aantal nesten dat vrouwtjes aanleggen op stranden. Op Klein Bonaire – een klein eilandje voor de westkust – zien we jaarlijks zo’n 70 nesten. Elders op Bonaire 30 tot 40 per jaar.

‘Zeeschildpadden zijn migrerende dieren, ze brengen verschillende levensfasen door op verschillende plekken. Om ze te volgen hebben we een aantal voorzien van satellietzenders. Daaruit bleek dat ze afstanden van duizenden kilometers kunnen afleggen. Schildpadden kunnen vanaf Bonaire trekken naar landen als Mexico, de Dominicaanse Republiek, Cuba, Colombia en Venezuela.

‘Ze kunnen als piepjonge dieren vertrekken en 20 tot 30 jaar later op Bonaire terugkomen om eieren te leggen. Ze keren telkens naar dezelfde plekken terug om zich voort te planten. Ze leggen eens per twee of drie jaar eieren. Meer kunnen de vrouwtjes niet aan – het kost erg veel energie. Vrouwtjes eten niet tijdens het broedseizoen.’

Wat zijn de belangrijkste bedreigingen voor de schildpadden?

‘De visserij is er een van. De dieren raken verstrikt in ronddrijvende visnetten. Als ze verstrikt zijn kunnen ze zich niet meer losmaken, ze blijven aan de oppervlakte drijven en sterven vaak. Stroperij is een ander gevaar. Ze worden nog steeds gevangen om hun vlees. In veel landen worden ze gegeten. Op Bonaire zijn meldingen over stroperij zeldzaam. Daar zijn ze wettelijk beschermd.

‘De ontwikkeling van de kust van Bonaire vormt ook een bedreiging. Er worden steeds meer woningen en hotels gebouwd. Het toerisme neemt almaar toe. Verlichting is een groot probleem: als de babyschildpadjes uit hun ei komen en ze naar zee moeten, kruipen ze op het licht af. Dan kunnen ze op de weg terechtkomen. Dat is te verhelpen met gedempt of rood licht, maar dit wordt nauwelijks gebruikt.

‘En dan is er de vervuiling. Vooral plastic en afgebroken vislijnen zijn schadelijk. Het zou helpen als plastic voor eenmalig gebruik zou worden verboden op de Caribische eilanden.’

Hoe bescherm je dieren die zich over grote afstanden verplaatsen?

‘Het kan ontmoedigend zijn. Bewoners zeggen soms: waarom moeten wij die dieren beschermen als ze ergens anders worden opgegeten? Het antwoord moet dan zijn: je moet ergens beginnen. Ik heb er begrip voor dat in elk land de omstandigheden anders zijn. In Nicaragua is bijvoorbeeld een plek waar de bewoners veel schildpadden vangen voor het vlees. De regering heeft voor die mensen geen alternatief.

‘De gegevens die ons onderzoek oplevert over de migratieroutes, de plekken waar ze foerageren en eieren leggen, helpen om inzicht te krijgen in de hele levenscyclus van de zeeschildpadden. Die informatie is cruciaal om de regionale bescherming van de dieren te verbeteren.’

In een eerdere versie van dit artikel staat dat op Bonaire ongeveer tien nesten per jaar worden geteld. Dit zijn er 30 tot 40.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden