Vinkje 'Ik kies bewust' verdwijnt van verpakking levensmiddelen

Het 'Ik kies bewust'-vinkje op voedingsmiddelen in de supermarkt wordt vervangen. Wie straks wil weten wat een 'gezonde' optie is, kan gebruikmaken van een app. Dit heeft minister Edith Schippers van Volksgezondheid besloten. De Consumentenbond is verheugd over het einde van het Vinkje, maar ziet niets in een app.

Beeld anp

Schippers laat een app ontwikkelen die informatie levert over de samenstelling en voedingswaarde van een product. Dit moet ervoor zorgen dat mensen zelf een gezonde keuze maken. Volgens de minister kan een product voor de één gezond zijn, maar voor een ander niet, vanwege een allergie bijvoorbeeld. Dit probleem is niet te vatten in één logo.

De Consumentenbond voerde stevig actie tegen het 'Ik kies bewust'-keurmerk. Zo deed het een onderzoek waaruit bleek dat 80 procent van de consumenten niet precies weet waar het Vinkje voor staat - gezond, bewust, duurzaam of goedkoop?

Uit het onderzoek bleek ook dat 85 procent van de consumenten het verschil tussen een blauw en een groen Vinkje niet wist. Zo staat het blauwe vinkje niet voor een gezonde keuze, maar voor de minst ongezonde keuze in een productgroep.

Een andere klacht is dat lang niet alle producten worden getoetst. De stichting achter het vinkje, een initiatief van grote Nederlandse voedingsmiddelenconcerns, test slechts producten waarvoor bedrijven betalen.

Oudere zonder mobiele telefoon

Na het onderzoek van de Consumentenbond werd in augustus het blauwe Vinkje al afgeschaft en nu dus ook het groene. Een succes voor de bond, maar bij het alternatief van de minister, de app, plaatst de bond ook kanttekeningen. 'De informatie over de voedingsstoffen zou juist in één opslag duidelijk moeten zijn', zegt woordvoerster Sandra de Jong. 'Een app werkt niet voor een moeder die met drie jengelende kinderen door de supermarkt loopt of een oudere zonder mobiele telefoon. Bovendien is er ruimte zat op de verpakkingen.'

De Consumentenbond pleit voor het Britse 'stoplichtensysteem'. De Jong: 'Daarin wordt van de vier belangrijkste ingrediënten (vet, verzadigd vet, suiker en zout) door middel van een groen, oranje of rood bolletje aangegeven of het gehalte laag, gemiddeld of hoog is. Heb je een product met vier rode balletje in handen? Dan weet je dat je misschien beter iets anders kunt kiezen.'

'Voedingscentrum, stop met die Vinkjes'

In april riep een groep diëtisten, voedingswetenschappers, publicisten en journalisten nog op tot onmiddelijke afschaffing van het vinkje. Ook deze groep vond dat het publieke belang botst met bedrijfsbelangen. De motieven achter het vinkje zouden onzuiver zijn.

Duurzaamheidslogo's

Ook Milieu Centraal is tevreden over het einde van het 'Ik kies bewust'-logo. Vorige week lanceerde de organisatie een Keurmerkenwijzer om de consument een handje te helpen in het oerwoud van negentig duurzaamheidsmerken. Voor de Keurmerkenwijzer heeft Milieu Centraal elf keurmerken geselecteerd die voldoen aan de criteria duurzaamheid, transparantie en betrouwbaarheid.

Het blauwe 'bewust'-vinkje is opgenomen in de Keurmerkenwijzer, maar behoort niet tot de top-11. Ingrid Aaldijk: 'We krijgen geregeld vragen over het vinkje met de naam 'bewuste keuze'. Consumenten associëren het met duurzaamheid en vragen ons of dat 'bewuste' daar ook voor staat. Dat is niet zo, maar het is een begrijpelijke vraag.'

Helderheid voor de consument tijdens het boodschappen doen is volgens Aaldijk belangrijk. 'Het verdwijnen van het huidige vinkje draagt daaraan bij.'

De Vinkjes

Het Vinkje met de groene cirkel
Het Vinkje met de groene cirkel is bedacht voor de gezondere producten uit de Schijf van Vijf. Deze bevatten belangrijke voedingsstoffen die je dagelijks nodig hebt. Voorbeelden zijn volkorenbrood met minder zout en voldoende vezel, magere kaas met weinig verzadigd vet.

Het Vinkje met de blauwe cirkel
Soms heb je zin in iets extra's, drink je frisdrank of eet je een ijsje. Om ook de betere keuze in deze productgroepen herkenbaar te maken, is het Vinkje met de blauwe cirkel bedacht. Het gaat hierbij om producten die niet tot de Schijf van Vijf behoren en die je niet te vaak zou moeten eten. Het staat bijvoorbeeld op snacks met minder calorieën en frisdrank met minder suiker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.