Vijf ontwerpen die Baas' ontregelende oeuvre typeren

De kans is groot dat u een van zijn ontwerpen al kent. Maar de nieuwe stoel van Maarten Baas is pas over tweehonderd jaar klaar.

Grandfather Clock.

Op 18 februari opent in het Groninger Museum de grote solotentoonstelling Hide & Seek van Maarten Baas. Met zijn even speelse als serieuze ontwerpen heeft de 38-jarige ontwerper een plek veroverd in de eregalerij van het hedendaags design. De Volkskrant ontleedt zijn ontregelende oeuvre aan de hand van vijf ontwerpen:

Smoke (2004)

Met dit afstudeerwerk aan de Design Academy Eindhoven nestelt Baas zich meteen tussen de internationale topontwerpers. Een afgedankte stoel wordt door Baas met ambachtelijk precisie met een gasbrander geschroeid. Door de stoel met een transparante vernis af te lakken en van een fonkelnieuwe zwarte leren zitting te voorzien, is de stoel vies en toch schoon, oud maar ook nieuw en mooi en lelijk tegelijk. Het is één grote aanklacht tegen de perfectie: waarom zou een verbrande stoel niet mooi kunnen zijn? Inmiddels 'smoket' Baas op bestelling ook tafels, kasten of kroonluchters.

Clay Furniture (2006)

Gewoon lekker kleien, dat is het uitgangspunt van een serie naïeve meubels in vrolijke kinderkleurtjes als eierdooiergeel of grasgroen. Op een metalen frame brengt Baas met de hand hoogwaardige industriële klei aan. Persoonlijker kan een meubel welhaast niet worden, want zijn vingerafdruk is er letterlijk in terug te zien. De spontane uitstraling van deze doe-het-zelfmeubels wordt versterkt doordat een kast iets uit het lood staat of een stoelpoot lijkt door te zakken. Het Clay-meubilair vormde jarenlang het decor van de tv-serie Zomergasten.

Real Time (2009)

De tijdweergave op deze klokken is een film van twee vuilnismannen die twee hoopjes vuil tergend langzaam rondvegen, in het tempo van klokwijzers. Of een ogenschijnlijk digitale klok waarbij iemand is gefilmd die de hoekige cijfers op een transparante plaat tekent en ze vervolgens weer uitveegt. Met deze trage, schijnbaar eindeloze handelingen laat Baas ons de tijd anders beleven, intensiever ook. Bij een manshoge kast om de filmische wijzerplaat lijkt het zelfs of er iemand in de klok zit die de wijzers bedient. Ook leuk: deze klok staat als kunst in het Rijksmuseum maar hangt ook in Vertrekhal 2 op Schiphol, waar zij haastige reizigers van de juiste tijd voorziet.

Beeld Rechtenvrij

More or Less Chair (2011)

De More or Less Chair voor Gispen is een van Baas' spaarzame industriële ontwerpen. Maar ook dan heeft zijn ontwerp de unieke kwaliteiten van een handgemaakt product. Voor dit lichtgewicht eetstoeltje maakte Baas uit de losse pols een stuk of vijftig schetsen waarbij telkens meer of minder - more or less - materiaal wordt gebruikt. Doordat de zitting met een computergestuurde zaagmachine uit een houtplaat wordt vervaardigd, kan eenvoudig worden gewisseld tussen de verschillende schetsen. Wel blijft de basisvorm min of meer hetzelfde, waardoor elke zitting op hetzelfde metalen frame past. Zo lijk het alsof er acht verschillende stoelen van één familie om de tafel staan.

200 Years (2016)

Met 200 Years heeft Baas de 'traagste' stoel ter wereld bedacht. Pas over tweehonderd jaar is deze stoel klaar. Ter gelegenheid van zijn solotentoonstelling is in de tuin van het Groninger Museum een boom geplant die om een stevige ijzeren mal groeit. De mal duwt als het ware de vorm van een stoel in de boom. Als de boom over twee eeuwen is volgroeid, kan de stoel worden geoogst. Baas stelt hiermee het geduld van de jachtige consument, altijd op zoek naar iets nieuws en hips, op de proef. Of eigenlijk juist niet, want wie tweehonderd jaar moet wachten op iets, wacht feitelijk op niets. Ook het sterrendom dat tegenwoordig rond design hangt, zet hij op scherp. Als zijn ontwerp eindelijk klaar is, ligt Baas zelf al lang en breed ergens onder een boom.

Hide & Seek van Maarten Baas, Groninger Museum, 18/2 t/m 24/9.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden