Verziendheid geen gevolg van moderne levensstijl, ook oude mensaap kan bril gebruiken

Een bril zou zo gek niet zijn voor oude bonobo's. Japanse wetenschappers ontdekten dat deze mensapen op oudere leeftijd last krijgen van verziendheid. Tijdens het vlooien van soortgenoten leunen de oudjes verder naar achteren, net zoals verziende mensen de krant met gestrekte armen gaan vasthouden om de kleine letters te kunnen lezen. De nieuwe studie laat zien dat verziendheid geen typisch menselijke kwaal is.

Bonobo's op leeftijd vlooien soortgenoten van een grotere afstand dan wanneer zij jong zijn. Beeld Heungjin Ryu

Verziendheid en andere ouderdomskwalen worden soms toegeschreven aan onze moderne levensstijl waarin we dagelijks uren naar schermen turen. 'Deze studie laat echter zien dat verziendheid geen gevolg is van onze levensstijl, maar een gedeelde eigenschap met de bonobo', zegt Mariska Kret van Universiteit Leiden en niet betrokken bij de nieuwe studie. Bonobo's krijgen last van verziendheid op dezelfde leeftijd als mensen, wanneer ze 35 à 40 jaar oud zijn.

Een anekdote ligt aan de basis van de Japanse studie die in het vakblad Current Biology is verschenen. Op een dag merkte bioloog Heungjin Ryu van de Kyoto Universiteit dat het oudste mannetje van de groep zijn armen strekte tijdens het vlooien van een andere bonobo. Normaal doorzoeken bonobo's van dichtbij de vacht van hun soortgenoten. Vervolgens vergeleken de onderzoekers de vlooiafstand van veertien andere apen, die tussen 11 en 45 jaar oud zijn. Hoe ouder de bonobo, hoe verder deze naar achter leunde tijdens het vlooien. 'Het is erg knap dat de afstand tijdens vlooien de onderzoekers opviel. Ze waren hier namelijk niet naar op zoek. Door diergedrag goed te observeren, kom je soms heel onverwachte interessante dingen te weten', aldus Kret.

Oogoperaties

In het wild sterven bonobo's meestal voor hun 40ste. In gevangenschap kunnen bonobo's hogere leeftijden bereiken. 'De oudste bonobo, Margrit, is naar schatting 65 jaar oud en vertoeft in de zoo van Frankfurt', vertelt primatoloog Jeroen Stevens van de Universiteit Antwerpen, die niet betrokken is bij de nieuwe studie. In Europese dierentuinen lopen wel meer bejaarde bonobo's rond. 'Er zijn enkele individuen waarvan we vermoeden dat ze verziend zijn', zegt Stevens, die het Europese fokprogramma (EEP) coördineert.

Vooralsnog worden er echter geen oogoperaties gepland. Stevens: 'De risico's van zo'n operatie en de logistieke problemen - je gaat niet zomaar eventjes met een sterke mensaap naar het ziekenhuis - wegen niet op tegen de baten. De dieren lijken er niet bijzonder veel last van te hebben.'

Beeld Heungjin Ryu
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden