Een verpleegkundige aan het werk.
Een verpleegkundige aan het werk. © ANP

Vertrekkend voorzitter Actiz: 'Extra geld voor verpleeghuizen moet ook naar scholing werknemers'

Het door het kabinet toegezegde extra geld voor verpleeghuizen moet ook worden gebruikt voor scholing van verplegenden en verzorgenden. Dat is volgens vertrekkend voorzitter Guus van Montfort van Actiz, de brancheorganisatie van de ouderenzorg, de beste manier om de kwaliteit van de verpleegzorg te verbeteren. Die verbetering is ingezet na de 'wake-up-call' vorig jaar van de publicatie van een zwarte lijst van ondermaats presterende verpleeghuizen.

Van Montfort vertrekt op 1 januari bij Actiz en wordt opgevolgd door oud-minister Henk Kamp (VVD) van Economische Zaken. Extra deskundigheid van het personeel is volgens Van Montfort onontbeerlijk om goede zorg te kunnen leveren aan de steeds 'zwaarder' wordende doelgroep in de verpleeghuizen. Met deze aanbeveling keert de Actizvoorzitter zich tegen de wens van minister Hugo de Jonge (CDA, Volksgezondheid).  

Minister De Jonge zei vorige week in de Volkskrant dat hij eist dat extra budget voor de verpleeghuiszorg extra banen oplevert. Tot 2021 komt stapsgewijs 2,1 miljard euro extra beschikbaar om de kwaliteit van de zorg in verpleeghuizen te verbeteren. In 2018 krijgt de verpleeghuiszorg 435 miljoen euro extra. De Jonge wil dat dit besteed wordt aan tienduizend extra banen. Als dat niet lukt, wil hij het extra budget terugvorderen.

Complexe zorg

Die zorg wordt steeds complexer. Dat vergt andere kennis en kunde van het verzorgend personeel

Guus van Montfort van Actiz

Volgens Van Montfort stimuleert De Jonge met dit dreigement van terugvorderen niet dat zorgorganisaties investeren in hun werknemers en in technologische vernieuwingen. Dat dit extra budget meteen tot veel extra banen moet leiden, is volgens de sectorvoorzitter niet realistisch. Door scholing van verplegenden en verzorgenden die al in de verpleeghuizen werken, wordt de zorg ook beter, betoogt Van Montfort. 'Die zorg wordt steeds complexer. Dat vergt andere kennis en kunde van het verzorgend personeel.'  

De verpleeghuizen kwamen in 2016 in opspraak door de publicatie van een zogenoemde 'zwarte lijst' van instellingen die volgens de inspectie voor de gezondheidszorg de zorg niet op orde hadden. Van de 150 instellingen waarop de inspectie extra toezicht hield, waren er elf waarover zij zich de grootste zorgen maakten. Daar was bijvoorbeeld niet genoeg controle op de veilige verstrekking van medicijnen of was er te weinig voldoende geschoold personeel.    

De publicatie van de zwarte lijst bracht veel negatieve publiciteit voor de verpleeghuizen, die het daar moeilijk mee hadden. Maar er kwam ook een beweging uit voort, zegt Van Montfort. 'De zwarte lijst was een wake-upcall. De ernst van de gezondheidsproblemen van verpleeghuisbewoners is geleidelijk aanzienlijk toegenomen. Maar het deskundigheidsniveau van de medewerkers was niet op alle onderdelen meegegroeid.'

Bewonerswelzijn

Ook kwam er in de ouderenzorg meer aandacht voor het welzijn van de bewoners. 'Verpleeghuizen zagen door deze lijst in dat er meer verpleegkundigen nodig zijn om zo zorg te kunnen bieden dat het welzijn van bewoners is gegarandeerd. Nu zijn organisaties bezig de deskundigheid van hun medewerkers te bevorderen en meer verpleegkundigen aan te trekken. Daaraan is een groot tekort.'  

Duidelijk werd dat zorgorganisaties voor problemen stonden die ze niet alleen konden oplossen, zegt Van Montfort. 'De kwaliteit van zorg in verpleeghuizen kreeg hierdoor volop de aandacht van de Haagse politiek. Ook de publiciteit van de ervaringsdeskundigen Hugo Borst en Carin Gaemers heeft een essentiële rol gespeeld. Nu de aandacht er is voor de verpleeghuiszorg, verdient de zorg voor mensen thuis volop de aandacht.'

Extra personeel zoeken

Met de vorige verantwoordelijke bewindspersoon in het kabinet, staatssecretaris Martin van Rijn, had de sector al afspraken gemaakt over een bredere scholing van al aanwezig en nieuw personeel, onder wie zijinstromers, zegt Van Montfort. Ook was met Van Rijn al besproken hoe per verpleeghuis het extra geld zou moeten worden besteed voor een optimale verbetering van de zorg, in samenspraak met cliëntenraad en ondernemingsraad. 'Laat de zorgkantoren waarmee verpleeghuizen contracten sluiten, de plannen toetsen die nu al worden opgesteld. En geen dubbele, overbodige plannen.'  

Het vinden van extra personeel is volgens Van Montfort een van de grootste opgaven waarvoor de ouderenzorg staat. 'De werkloosheid daalt snel. Dan is het per definitie moeilijk mensen te vinden. Daar komt dan ook nog eens scholing bij.'


Hugo de Jonge: ik voel me het meest senang met de handen aan het stuur

'Eenzaamheid is nu een groot probleem onder ouderen. Dat neemt toe, behalve in Rotterdam. Daar zijn we begonnen met huisbezoeken. Gewoon eropaf, alle deuren langs. Niet dat een bezoekje de eenzaamheid doorbreekt, maar dan blijkt dat extra zorg nodig is of iemand moet komen om samen boodschappen te doen. Natuurlijk, eenzaamheid ziet er overal anders uit, de aanpak in Raalte zal anders zijn. Ik denk vanuit Den Haag een hoop te kunnen stimuleren.

'Ik wil de toenemende eenzaamheid onder ouderen stoppen, merkbaar en meetbaar. Dat vinden ze hier eng, want stel je voor dat je daarop wordt afgerekend. Het kan gebeuren dat je over een paar jaar moet zeggen: we hebben het niet gehaald. Daar moet je open over zijn. Dan moet je je doel bijstellen of de aanpak wijzigen. Veel erger is het als je geen doelen stelt.' (+)