Verre mini-sterrenstelsels blijken verrassend zwaar

Met behulp van de Hubble-ruimtetelescoop en de Keck-telescoop op Hawaï hebben sterrenkundigen, onder wie de Nederlanders Pieter van Dokkum (Yale)...

Met behulp van de Hubble-ruimtetelescoop en de Keck-telescoop op Hawaï hebben sterrenkundigen, onder wie de Nederlanders Pieter van Dokkum (Yale) en Marijn Franx (Leiden), kleine sterrenstelsels waargenomen die een verbluffend grote massa blijken te hebben. De objecten hebben een middellijn van slechts 5000 lichtjaar, maar bevatten 200 miljard maal de massa van onze zon. Ter vergelijking: ons eigen Melkwegstelsel, dat twintig keer zo groot is, 'weegt' 600 miljard zonsmassa's. Het bestaan van de kleine stelsels, die zich op afstanden van ongeveer 11 miljard lichtjaar bevinden, was al enkele jaren bekend, maar pas nu is gebleken hoe compact ze zijn (The Astrophysical Journal, 10 april). Onduidelijk is nog hoe de kleine zwaargewichten zijn ontstaan. Eén van de mogelijkheden is dat ze het resultaat zijn van de wisselwerking tussen donkere materie en waterstofgas in de begintijd van het heelal. Donkere materie is de onzichtbare vorm van materie die het merendeel van alle massa in het heelal voor haar rekening neemt. Kort na de oerknal zouden concentraties van donkere materie kunnen hebben gefungeerd als plaatsen waar zich gewoon waterstofgas ophoopte. Maar zelfs als dat scenario juist is, is het nog maar de vraag hoe deze stelsels zich in de loop van de miljarden jaren tot normale sterrenstelsels (hebben) kunnen ontwikkelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.