Verhoogd risico op longontsteking voor omwonenden pluimveebedrijf

Mensen die binnen een straal van 1 kilometer van een pluimveebedrijf wonen, hebben een 11 procent verhoogd risico op longontsteking. Dit blijkt uit grootschalig onderzoek in Noord-Brabant van onder meer Universiteit Utrecht en UMC Utrecht. Na analyse van 92.500 huisartsendossiers met 1.000 gevallen van longontsteking rondom Tilburg bleek een onomstotelijk verband met de afstand tot een kippenboerderij.

Beeld Marcel van den Bergh

'Nu is er meer inzicht in de precieze oorzaken van longontsteking rond pluimveebedrijven', zegt professor Dick Heederik van UU. De analyse werd deze week gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Pneumonia.

De Ministeries van Milieu en van Economische Zaken overleggen al geruime tijd met de pluimveehouders over een pakket van maatregelen die de luchtkwaliteit rond stallen moet verbeteren. Daar was overeenstemming over, maar deze week stapt de pluimveesector uit het overleg.

Maatregelen

'Zeer teleurstellend', aldus staatssecretaris Martijn van Dam van Landbouw (PvdA). Hij laat weten 'dat het onvermijdelijk is dat er maatregelen voor verbetering van de gezondheid van omwonenden gaan komen.'

In een tweede onderzoek rondom Tilburg is voor het eerst naar de samenstelling van de bacterieflora in de keel van patiënten gekeken. Uit DNA-analyse van deze bacterieflora van 126 patiënten in de buurt van een pluimveebedrijf blijkt een verstoring van de bacteriepopulatie.

'Daardoor krijgt een potentiële slechterik als de pneumokok de kans om longontsteking te veroorzaken', aldus Heederik. 'Anders dan bij de Q-koorts-gevallen rond geitenboerderijen, lijkt het er dus niet op dat een specifieke bacterie uit de pluimveehouderij de oorzaak is. Grootschalige uitstoot van stofdeeltjes speelt de altijd al aanwezige pneumokok in de kaart.'

Een pluimveebedrijf in Barneveld. Beeld anp

Verklaring

De hypothese van het verstoorde evenwicht in de keelbacteriepopulatie zong al een tijdje rond. 'Nu lijkt er het eerste bewijs en een plausibele verklaring voor meer longontsteking', reageert Nico Ogink, onderzoeker veehouderij en milieu van Wageningen University & Research en niet betrokken bij het onderzoek. 'Mensen worden dus niet direct ziek van kippenstof, maar het evenwicht in hun bacterieflora verschuift waardoor ze meer vatbaar worden voor de longontstekingsbacterie.'

De pluimveesector wil zeker verantwoordelijkheid nemen, zegt Hugo Bens, portefeuillehouder milieu bij landbouwbelangenorganisatie LTO en zelf pluimveehouder te Haps (NB). 'Wij werken aan een plan van aanpak voor een emissiearme pluimveehouderij. Maar de maatschappij vraagt om scharrelkippen en dat zorgt voor meer stof. Wij hebben daarom een gedeelde verantwoordelijkheid met de overheid.'

LTO denkt aan meetprogramma's voor stof en de ontwikkeling van nieuwe brongerichte technieken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.