Verduistering helpt studie exoplaneten

Het detecteren van zuurstof, ozon en methaan in de dampkring van een verre exoplaneet zal waarschijnlijk eenvoudiger zijn dan tot nu toe is aangenomen.

Sterrenkundigen verwachten binnen hooguit een paar jaar aarde-achtige planeten te ontdekken in de ‘bewoonbare zone’ rond hun moederster, waar vloeibaar water aan het oppervlak mogelijk is.

Als de baan van zo’n exo-aarde exact van opzij wordt gezien, beweegt hij eens per omloop voor zijn ster langs. Moleculen in de planeetdampkring laten dan een zwakke spectroscopische vingerafdruk achter in het sterlicht.

Iets soortgelijks gebeurt tijdens een maansverduistering. De maan beweegt dan door de schaduw van de aarde, en vanaf de maan zie je de aarde voor de zon langs schuiven. De kenmerkende rode kleur van de verduisterde maan ontstaat door zonlicht dat via de aardse dampkring toch nog op de maan terecht komt.

Dat schijnsel bevat dus informatie over de samenstelling van de aardatmosfeer.

Een team astronomen onder leiding van Enric Pallé van het Instituto de Astrofísica de Canarias heeft met telescopen op La Palma metingen gedaan aan de maansverduistering van 16 augustus 2008. De resultaten worden morgen gepubliceerd in Nature. Het blijkt dat de aanwezigheid van zuurstof, ozon, waterdamp, kooldioxide en methaan op infrarode golflengten eenvoudiger is vast te stellen dan op basis van modelberekeningen werd verwacht.

Pallé en zijn collega’s suggereren dat de toekomstige James Webb Space Telescope, die in 2014 wordt gelanceerd, misschien al in staat zal zijn om deze moleculen aan te tonen in de dampkring van een aarde-achtige exoplaneet in een baan rond een nabijgelegen rode dwergster. Algemeen wordt aangenomen dat zuurstof, ozon en methaan wijzen op biologische activiteit.

Rood schijnsel tijdens een maansverduistering Beeld
Rood schijnsel tijdens een maansverduistering
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden