Veluwse slimmerik die altijd speelt om te winnen

Hij is de drijvende kracht achter het megasucces van oorlogsgame Killzone. De Nederlander Hermen Hulst is zelf helemaal niet zo van het PlayStation-geweld, maar wil wel altijd scoren. Wedijver maakt hem groter. Tekst

Beeld ap

De managing director van Guerrilla Games heeft niets met geweld. Maar wel met wedstrijdjes. En oorlog vindt hij een goede 'setting' om die te spelen. Hij wil graag winnen. Als kind was hij de beste voetballer van het Veluwse stadje Elburg. Bij de Amsterdamse voetbalclub Swift staat hij nog altijd bekend als fanatiek.


Zijn overgave aan het spel is totaal. Dat 'spel' moet je ruim zien. Met studeren kun je punten winnen. Met het opzetten van een bedrijf ook. En als dat bedrijf wordt overgenomen door een multinational, kun je nog hoger scoren.


Sinds Hermen Hulst (43) Guerrilla Games in 2005 door Sony liet overnemen, heeft hij de tijd en het geld om alle registers open te trekken. Hij heeft 267 mensen in dienst. Zijn games worden over de hele wereld verkocht. De senior vice-president van Sony, Michael Denny, noemt Guerrilla Games 'één van de triple-A studios' van Sony. 'Massively important' is het Amsterdamse bedrijf volgens hem.


Het ondernemende heeft Hulst van zijn ouders. Zijn vader begon op zijn 14de met werken. Hij bouwde de smederij van zijn vader uit tot een groot installatiebedrijf. Intussen runde moeder een speelgoedwinkel, werd een zaak in huishoudelijke apparaten opgezet en belegd in onroerend goed. Hermen en zijn zusje Liesbeth hadden geen moeder die klaarzat met de thee. Maar wel een fijne jeugd. Presteren sprak volgens psychologisch onderzoekster Liesbeth vanzelf. Naar die ouders hoefde je alleen maar te kíjken. Als je ging zitten, had je vanzelf al het gevoel dat je maar beter weer kon opstaan.


Hermen viel al jong op door zijn doelgerichte competitiviteit. Jeugdvrienden omschrijven hem als 'branie-achtig', 'een leidertje' en 'de stoerste voetballer van de klas'. Hij scoorde ook hoog in de ranking van de Vectrex-spelcomputer. Zijn ouders hadden er eentje staan in hun speelgoedwinkel, dus hij kon veel oefenen. Als leerling op school was hij 'de op één na beste' en dan was hij als mooie jongen ook nog eens populair bij de meisjes. 'Hij is altijd een golden boy geweest', zegt zijn jeugdvriend, aardrijkskundeleraar en schrijver Jaap Plaisier. In de confessionele omgeving van de Veluwe, waar verstoord werd opgekeken als je op zondag met de auto langsreed, viel het ondernemersgezin Hulst wat uit de toon. Vader liet zich uitschrijven uit de Nederlands-Hervormde kerk. Het Lambert Franckens College, waar Hulst vwo deed, was niet streng christelijk, maar de sfeer was wel 'calvinistisch', zegt zijn klasgenoot van toen, ondernemer Reinhard Spronk.


Na het eindexamen braken Hermen - die officieel Hermen-Ard heet - en deze Reinhard uit. Naar Thailand wilden ze, en dan via Singapore door Indonesië naar Australië. Elburgers kwamen doorgaans niet verder dan de IJsselbrug. 'Ard en Ard na school op avontuur in de oriënt', kopte de Elburger Courant. De krant hield haar lezers met hun eigen reisverslagen op de hoogte van het avontuur. Uit Bangkok schreven ze: 'De Buddhistische monikken, slechts in een oranje gewaad gehuld, waren dusdanig talrijk, dat we dachten dat het oranjelegioen, feestend na de 3-0 zege op Finland, Thailand was binnengedrongen.' In Australië werkten ze op een tabaksplantage. Nadat zij zich 'in de schulden gegeten' hadden, waren zij daar 'gedwongen een ongunstig contract te ondertekenen'.


Dat rondreizen betekende niet dat er geen plan was. Hulst heeft altijd een plan. Hij weet altijd precies hoeveel tijd hij aan iets besteedt. Na zijn reis wilde hij technische bedrijfskunde studeren. Dat kon alleen buiten de Randstad: in Enschede of Eindhoven. Dat hij niet automatisch in een grote studentenstad terecht kwam, had misschien ook met zijn afkomst te maken, vermoedt zijn zus. 'Wij kwamen niet zo uit die kring.'


Hulst ging hospiteren bij het meest prestigieuze studentenhuis dat Enschede kende, van het dispuut 'Cnødde'. Het viel hoogleraar Victor Gilsing, toen ouderejaars, op hoe 'volwassen' en 'wijs' hij al was. En ambitieus. Eerstejaars kwamen dat huis gewoonlijk niet binnen, Hulst wel. Hij wist anderen goed in te schatten. Mensen in de zeik nemen kon hij trouwens ook. Toen een boers type galakleding kwam lenen, gaf hij hem een oud, met bier besmeurd jasje mee met de woorden: 'Hier is je rokkostuum'. Amsterdamse branie noemt Gilsing het. 'Wat Ajax ook heeft.'


Toen Hulst begin jaren negentig stage liep bij computergamebedrijf Ubisoft in San Francisco, ging voor hem een wereld open. In het 'hippieachtige' Californische computermekka vloeiden technologisch vernuft, creativiteit en zakelijke ambitie samen. Hier hadden de bazen lang haar, droegen ze simpele T-shirts en zeiden ze gewoon 'hi'. Hier telden alleen de resultaten. Dat wedstrijdelement had Hulst in Nederland gemist.


Amerika was het voor hem. Hij ontmoette er zijn huidige vrouw, fotografe, danslerares en heiltherapeute Teresa. Uitkijkend over de baai van San Francisco verzuchtte hij: 'This is the life I always deserved, but never had.' Met dat zinnetje wordt hij nog weleens gepest, zegt zijn zus.


Terug in Nederland merkte Hulst als werknemer bij Andersen Consulting dat de 'oude corporate wereld' de zijne niet is. Als een (hogere) partner de parkeergarage uit wilde, ging Hulst komend van de andere kant, vóór hem naar binnen, daarbij nadrukkelijk wijzend op een stoplicht dat op groen stond.


De opzet van een eigen internetbedrijf in Londen mislukte. Maar nadat hij in 2001 hoofd was geworden van de game-afdeling van internetbedrijf Lost Boys, ging het snel. Hulst was 34 toen hij met Guerrilla Games de eerste versie maakte van Killzone, een videospel over de galactische oorlog van de planeet Hellghan. Sony was onder de indruk, vertelt senior vice-president Michael Denny vanuit Londen. Niet omdat het spel zo perfect was, maar omdat Hulsts 'ambitieniveau' en 'leervermogen' opvielen. Dat altijd willen leren typeert hem, zegt jeugdvriend Spronk. 'Als hij ziet dat iemand iets goed kan, wil hij het ook kunnen.' Hij zuigt kennis op, neemt tien minuten voor het eten nog even de Tractatus Logico-Philosophicus van Ludwig Wittgenstein door. Spronk, Plaisier en Hulst begonnen in 2008 alledrie aan een (avond)studie filosofie, maar Hulst was de enige die het afmaakte. Cum laude.


Sony vroeg Hulst een vervolg te ontwikkelen op Killzone. En toen dat een succes werd, kochten de Japanners het hele bedrijf, met hem erbij. Sony's vice-president Denny ziet in Hulst geen eigengereid individu, zegt hij. In de 'corporate management setting' van Sony functioneert hij uitstekend. Met zijn 'uitzonderlijke aanpassingsvermogen' is hij een liaison tussen de creatievelingen, de computergeeks en de bazen in maatpak. Hij kan met iedereen omgaan, beaamt zijn zus. Andere perspectieven doorgronden en daarop inspelen. Mensen nadoen kan hij ook goed.


Hulst heeft Sony nog niet teleurgesteld. Met Killzone Shadowfall, de 'launchgame' voor de Playstation 4, leverde hij in 2013 een 'grafisch fantastische' game af, volgens Denny, waarvan er in vier maanden meer dan twee miljoen verkocht werden. In het diepste geheim werkt Guerrilla Games intussen aan een nieuw spel, maar het is streng verboden om daar iets over te zeggen.


Aan de Amsterdamse Herengracht, waar vroeger een kantoor van ABN Amro zat, huist het universum van Hulst. In een enorme ruimte zitten (vooral) mannen achter computerschermen. De een heeft een baard, de ander een rasta-kapsel. Whizzkids en artistiekelingen door elkaar. Niemand draagt een pak. Ze komen uit de hele wereld. Wat hen bindt, is een schijnbaar mechanische doelgerichtheid. Die is nodig. Geen radertje mag haperen. Computergames zijn geen easy money. Aan een spel wordt jarenlang gesleuteld. Stem, gezichtsuitdrukking, beweging en kleding van de personages worden minutieus uitgedokterd. De muziek wordt speciaal gecomponeerd. Met het ontwerp van een enkel tafeltje kan iemand weken bezig zijn. Hulst laat iedereen zijn gang gaan. Maar hij is streng. In een kamertje waar Miami Vice-achtige, glanzende leren banken voor een videoscherm staan opgesteld, beoordeelt hij resultaten. 'Je mag hier een grote bek hebben', zegt producer Poria Torkan, 'als je maar wel laat zien hoe het dán moet.'


Hulst is altijd geconcentreerd. 'Ik maak eigenlijk nooit mee dat hij niet alert is', zegt Plaisier. Daarin lijkt hij op de helden uit zijn spel. Het kan intimiderend overkomen, zegt Spronk. 'Luie mensen begrijpt hij niet'. Hulst 'zal wel miljonair zijn', vermoedt zijn omgeving, maar geld is voor hem nooit een drijfveer geweest. Hij rijdt in een tien jaar oude Audi. Aanbiedingen om in Amerika meer geld te verdienen, heeft hij afgeslagen. Hij wil ook tijd om te voetballen met zijn zoontje. Hij trad op in de Amerikaanse show van Jimmy Fallon en kocht een huis aan de baai van San Fransisco. Maar in zucht naar roem, geld of status verliest hij zich niet.


Hij verliest zich überhaupt niet. Fotomodellen die hij ontmoette bij de MTV Awards noemde hij 'dom', vertelt zijn zus. Emoties interesseren hem. Ze gaan alleen nooit met hem aan de haal. 'Nooit roekeloos' is hij volgens zijn vrienden. Kennelijk heeft de precieze Veluwse cultuur hem toch niet helemaal onberoerd gelaten. Toen Plaisier hem een keer vertelde dat een vriend een valse factuur gemaakt had, wond hij zich daar vreselijk over op. 'Heel ethisch' is zijn opstelling.


Intussen is het spel Killzone extreem gewelddadig. Alles moet kapot en dood. Contemplatie is er ver te zoeken. Het is de werkelijkheid ook niet, verweert Hulst zich tegen kritiek. Het gaat om 'de spelervaring'. De strijd op de planeet Hellghan kan hem vermoedelijk gestolen worden. Hulst gaat het om de wereld daarachter. De planeet waar mensen en techniek met elkaar samenspannen. Zodat wereldwijd gescoord kan worden.


CV Hermen Hulst


1971


Geboren te Zwolle


1990-1996


Studie technische bedrijfskunde aan de Universiteit Twente


1994-1998


uitwisselingsstudent in Californië, stage bij gamesuitgever Ubisoft. Na afstuderen eerste baan bij Philips in strategische marketing


1998-2000


Management consultant bij Andersen


2000


Startup in Londen: streaming concerten over internet


2001- 2003


Managing director Lost Boys Games


2003 - heden


Co-founder and managing director Guerrilla Games


2008-2012


Studie filosofie aan de Universiteit van Amsterdam


2011 - heden


Vice-president Sony PlayStation's World Wide Studios


Hermen is getrouwd en heeft een zoon.

Beeld getty
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden