Van speelbal van KPN tot zelfbewuste beursaspirant

Op dezelfde verdieping waar Planet Internet startte in 1995, bouwt nu Data Software Solutions aan een beursgang. Het opmerkelijke verhaal van het systeemhuis van Planet Internet....

De 33-jarige technisch directeur van het Diemense softwarebedrijf Data Software Solutions kan het weten, want hij was betrokken bij Planet Internet vanaf het prille begin in 1994. Zijn inmiddels zelfstandige bedrijf is een voortzetting van de oude software-ontwikkelafdeling van Planet Internet.

Data Software Solutions dankt zijn bestaan dan wel aan KPN, maar begin dit jaar zeilde het bedrijf vlak langs de afgrond dankzij hetzelfde moederconcern. Om maar niet te spreken van het feit dat tot drie keer toe de strategie moest worden gewijzigd als gevolg van de grillen van de voormalige telecommonopolist.

Het begon in 1995 toen Planet Internet werd gelanceerd als eerste Internet-toegangsdienst die tevens diensten leverde. Oprichter Michiel Frackers had inspiratie opgedaan in Silicon Valley en maakte van de 'Planet' de eerste Nederlandse provider die zijn abonnees ontving op fraai vormgegeven webpagina's waar bovendien een bloemlezing aan (eigen) nieuwtjes was te vinden.

Dankzij een onverwacht gulle advertentiepagina van mede-investeerder Telegraaf, ontving Planet Internet binnen twee weken postzakken vol aanmeldingen. Het piepjonge bedrijf kwam direct krakend tot stilstand. 'Al die klanten moesten Internet-toegang krijgen, zij moesten betalen en zij moesten ondersteuning krijgen. Dat is waar het vastliep, en waar het trouwens nog steeds vastloopt met nieuwe Internet service-providers', zegt Blom.

Met man en macht werd de stroom klanten opgevangen. Toen dat gelukt was, had Planet Internet niet alleen een berg abonnees, maar ook een draaiboek en technologie waarmee kon worden voorkomen dat de chaos zich zou herhalen. 'Toen dacht KPN: ''Laten we eens kijken hoe we die kennis naar het buitenland kunnen brengen'', zegt Geert Kampschöer.

Deze 41-jarige ex-chirurg, die na zijn Leidse promotieonderzoek naar maagkankerbehandeling was omgeschoold bij de Franse managementschool Insead, werd in september 1995 aangetrokken door KPN om een zakenplan te schrijven. 'KPN wilde internationaal uitbreiden. Wij moesten buitenlandse bedrijven benaderen om een Internet-toegangsdienst te beginnen. De technologie zouden wij bouwen, en KPN zou telkens een minderheidsbelang in die dienst nemen.'

De techneuten van Planet Internet, onder leiding van Blom en Kampschöer, werden in een nieuw bedrijf gestopt: Planet Internet Holding. Zij kregen de opdracht om binnen twee jaar tien landen te veroveren. Daarna, zo was de gedachte, zou Planet Internet Holding ingehaald zijn door lokale concurrenten in die landen.

'Als blinde stieren zijn we vervolgens Engeland ingegaan en bijna tegelijkertijd België.' Na die successen stoomde de Planet-ploeg door naar Italië, Turkije, Duitsland, Frankrijk en Polen.

Maar toen ging het thuis mis met KPN Multimedia, de divisie waar Planet Internet onder viel. Die divisie verloor veel geld en werd onder curatele geplaatst. 'Voor investeringen moesten we opeens hoger in de boom goedkeuring vragen, bij de raad van bestuur', zegt Kampschöer die inmiddels was benoemd tot algemeen directeur.

Hij stond goed voor paal. Met de Italiaanse snelwegbeheerder Autostrade was al een openingsceremonie gepland die moest worden afgeblazen. In Turkije hoefden alleen de handtekeningen nog te worden gezet, en toen die maand na maand uitbleven, smeekten de Turken zowat om de komst van Planet Internet Holding. Het KPN-bestuur oordeelde echter dat Turkije een instabiel land was. 'Daar had KPN niets te zoeken.'

De nood was zo hoog dat Kampschöer in 1996 op eerste kerstdag de financieel directeur van KPN probeerde te vermurwen, terwijl die in de keuken bezig was met het bereiden van de maaltijd. 'Hij was pisnijdig. Dat was niet zo goed gepland van mij.'

Het liep fout af. Planet Internet werd op de laatste dag van 1996 samengevoegd met KPN's interne concurrent World Access. De techneuten van de Holding werden ondergebracht bij Unisource, het internationale samenwerkingsverband van KPN, het Zweedse Telia en het Zwiterse Swisscom. Bovendien moest de Holding onder een nieuwe naam, The New Planet, worden omgebouwd van softwarehuis dat op bestelling komt bouwen, tot een softwarehuis dat een bijna kant-en-klaar product levert.

Na een bemoedigende start zou The New Planet in 1998 voor het eerst winst gaan maken, maar die tijd was het bedrijfsonderdeel - alweer - niet gegund. Want ook Unisource kampte met problemen. Een alliantie met het Amerikaanse AT & T liep op de klippen en Unisource kreeg de opdracht zich te concentreren op kernactiviteiten.

'In maart 1998 kregen we de boodschap: ''Zoek een uitgang, want over zes weken sluiten we de tent'', aldus Kampschöer.

In razende vaart werden de telefoonboekjes afgewerkt op zoek naar een strategische partner die The New Planet wilde overnemen. Het Zuid-Afrikaanse Datasoft, onderdeel van Datatech, leek de witte ridder.

Datasoft maakte software die verzekeraars en makelaars gebruiken om lijvige en grotendeels standaard-documenten te maken. De Zuid-Afrikanen zagen dat de Nederlanders over technologie beschikten om die softwareprogramma's te verhuren via het Internet. En verhuren van software heeft de toekomst, zo is de mening van grote software- en computerbedrijven. Dan hoeft de klant alleen te betalen wat hij gebruikt.

Datasoft was het snel eens met The New Planet, maar had niet gerekend op de onverwachte devaluatie van de Zuid-Afrikaanse rand. De centrale bank van Zuid-Afrika blokkeerde de transactie. Zo kwam andermaal de 31ste december in zicht. En een ding was zeker: Unisource wilde nog dat jaar een koopcontract zien.

De koers werd opnieuw gewijzigd. The New Planet zou als onafhankelijk bedrijf verder gaan. Daar was geld voor nodig, dus ramde Kampschöer een nieuw zakenplan in elkaar en begon professionele geldschieters te benaderen. Die hadden echter vier tot zes maanden nodig om het voorstel te bestuderen. Te lang.

Ten einde raad besloten Kampschöer en Blom hun huizen te belenen en al hun spaargeld in te zetten. Met de zekerheid van ING als eerste klant van een nieuw softwareproduct voor geregistreerde en beveiligde verzending van documenten, kochten ze de onderneming dan maar zelf. Op 31 december werden de contracten getekend.

'De maanden erna hebben we met de neusgaten net boven water gelegen', vertelt Kampschöer. En Blom: 'Toen heb ik thuis besproken dat we in maart misschien naar een flatje moesten omzien.'

De Alleingang duurde niet lang, want in mei kwamen de investeringsmaatschappijen P3 (ING en Achmea) en Pythagoras (Fortis, KBC, Trust Capital) alsnog over de brug. En nu barst het bedrijf met 34 medewerkers van zelfvertrouwen. De investeerders adviseren zelfs binnenkort naar de beurs te gaan. Niet om te cashen, maar voor de naamsbekendheid. 'En om eventuele concurrenten de pas af te snijden', aldus Blom.

Wat Data Software Solutions in de strijd gooit, is zijn 'ijsberg' aan internet-technologie. De klantondersteuning en automatische transactieverwerking is standaard en ligt onder water. Boven de waterlijn bouwt DSS de 'zichtbare' toepassingen. Geregistreerd documentenvervoer en softwareverhuur zijn dan ook varianten op hetzelfde thema.

'Bewezen technologie', noemen ze hun ijsberg, en degelijkheid vinden ze kennelijk belangrijker dan haastige spoed. Welk internetbedrijf gebruikt immers als motto: 'Wij maken het Internet eindelijk serieus'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden