Van Aartsen legt schuld grotendeels bij falend KI-station Kosten varkenspest kunnen 6 miljard belopen

De varkenspest kan de overheid en de varkenssector in het meest ongunstige geval bijna zes miljard gulden kosten. Dat gebeurt indien de gehele varkensstapel moet worden ingeënt en later geslacht en er een exportverbod komt voor varkensvlees....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Het scenario is het meest ongunstige dat zich kan voordoen. Het gebeurt alleen als moet worden besloten tot inenten van alle acht miljoen varkens in Nederland. 'Vaccinatie komt neer op een uitgestelde vorm van grootschalig ruimen', aldus de minister. Dat kost dan mogelijk zes miljard gulden.

De kosten van de oplossing die nu is gekozen, slacht van jonge biggetjes, zijn nog niet te becijferen. Wel is inmiddels duidelijk dat het gaat om 250 duizend biggen per week in het getroffen gebied. Omdat varkens ongeveer vier maanden zwanger zijn, moeten in totaal ruim vier miljoen biggen worden afgemaakt.

Een derde methode om de varkenspest te bestrijden is een fokverbod. Dat heeft op termijn hetzelfde gevolg als inenten: de varkensstapel sterft uit. Dat kost ongeveer een miljard gulden, aldus Van Aartsen. De kamer steunt de minister voorlopig in zijn keuze om alleen jonge biggen aan te pakken.

In een debat met de Kamer nam Van Aartsen gisteren geen woord terug van zijn kritiek op het KI-station in Wanroy. Hij herhaalde dat de varkenspest nooit zo ver kon zijn doorgebroken als het station goed zijn werk had gedaan. De bewindsman erkende dat ook zijn eigen dienst voor vee en vlees steken heeft laten vallen, 'maar als het KI-station de pest niet had laten binnensluipen, was dit allemaal niet gebeurd'.

De minister weigerde in te gaan op een rapport over het functioneren van de ambtelijke diensten die zijn belast met de bestrijding van de varkenspest. Dat rapport is opgesteld op verzoek van de ambtelijke top van het departement. Het concludeert dat de diensten niet effectief werken en problemen op elkaar afschuiven. Het onderzoek dateert van vorig jaar juni, maar er is sindsdien niets mee gedaan omdat het overleg met de ondernemingsraad nog moet beginnen. 'Ik heb het nog niet gelezen', zei Van Aartsen.

Volgens de minister ligt de oorzaak van de epidemie ook niet bij zijn ambtenaren, maar vooral bij het KI-station in Wanroy. Daar zijn zeer ernstige fouten gemaakt, zei hij. De bewindsman neemt het de leiding van het station vooral zeer kwalijk dat een onderzoeksmissie van de Europese Unie 'niet professioneel' werd ontvangen. Die missie concludeerde vervolgens dat de administratieve gang van zaken ondoorzichtig was bij het KI-station.

Volgens Van Aartsen maakte het station een aantal cruciale fouten, en moet daaruit lering worden getrokken voor de toekomst. De ergste fout is dat de hygiene kennelijk zo slecht werd bewaakt dat het pestvirus de kans kreeg binnen te sluipen. 'Een slordigheid en haast onbegrijpelijk', zei Van Aartsen. Vervolgens werd vanuit het KI-station sperma naar België vervoerd, werd soms sperma van 50 beren gemengd en werd geen deugdelijke administratie bijgehouden. Ook moet sperma van al besmette beren zijn gewonnen, meent de minister.

Volgens Van Aartsen heeft het bestuur van het KI-station in een gesprek toegegeven dat er fouten zijn gemaakt. 'Dat geven ze volmondig toe.'

De minister gaf geen gehoor aan een verzoek van kamerlid Van der Vlies om op te roepen tot een biddag voor de varkens. 'Dat moet ik nog met de premier overleggen, maar als die vraagt wat de minister van Landbouw ervan vindt, dan zeg ik: die vindt dat geen taak van de overheid, maar het is wel een sympathieke gedachte.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden