NieuwsDroogte in Nederland

Vaker droge zomers in het Nederlandse binnenland

Nederland heeft sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw steeds vaker droge zomers. Dat wil zeggen: in het binnenland. In de kustgebieden is dat niet het geval, daar valt juist meer neerslag. Dit blijkt uit onderzoek van het KNMI en de Universiteit Utrecht. De wetenschappers verwachten dat deze trend zich zal voortzetten.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het onderzoek, deze maand gepubliceerd in Environmental Research Letters, is gebaseerd op metingen van weerstations tussen 1951 en 2019. Droge zomers zoals die van 2018 komen tegenwoordig vaker voor dan in 1950, constateren de onderzoekers. Dat is opmerkelijk omdat het KNMI er steeds vanuit is gegaan dat Nederlandse zomers natter worden.

In dit onderzoek is meer naar regionale verschillen gekeken, legt eerste auteur Sjoukje Philip uit. ‘Als je naar het gemiddelde van heel Nederland kijkt dan neemt de hoeveelheid neerslag nog steeds toe, maar als je gaat nuanceren is er een verschil tussen het binnenland en de kuststrook. Aan de kust neemt de neerslag toe, maar dat zien we niet in het binnenland. Daar is de neerslag gelijk gebleven, terwijl de verdamping toeneemt.’

De oplopende temperatuur is min of meer gelijkmatig verdeeld over heel Nederland, maar de zonnestraling is in het binnenland iets meer is toegenomen dan aan de kust. Hoe dat komt weten de onderzoekers niet. ‘De toegenomen temperatuur en het feit dat de neerslag in het binnenland gelijk blijft, maken dat de potentiële verdamping (verdamping van planten die voldoende water hebben, red.) toeneemt, waardoor zich in het binnenland meer en sterkere droogtes voordoen’, aldus Philip.

Beeld ANP

De onderzoekers voorspellen dat droge zomers zich in de toekomst steeds vaker zullen voordoen. Sectoren die worden geraakt door droogte, zoals de landbouw, ‘zullen moeten leren omgaan met het toenemen van zomerse droogten in Nederland’, schrijven ze. Het KNMI gaat uit van twee scenario’s voor de toekomst, zegt Philip. Of de huidige trend van meer droogte wordt voortgezet of er wordt onder invloed van lokale hogedrukgebieden nog meer droge en warme lucht aangevoerd naar Nederland. ‘In dat laatste geval zou de droogte nog sterker kunnen worden.’

Het binnenland, hoger gelegen dan de kuststrook, is extra gevoelig voor neerslagtekorten in de zomermaanden omdat dit deel van het land voor de watertoevoer voornamelijk afhankelijk is van regen. De kustregio’s kunnen daarnaast profiteren van het water dat de grote rivieren aanvoeren.

Om de rol van klimaatverandering te onderzoeken hebben de wetenschappers de waargenomen trends geanalyseerd aan de hand van klimaatmodellen. In het binnenland wordt de toename van de temperatuur en van de potentiële verdamping mede veroorzaakt door klimaatverandering, stellen ze. ‘De helft van de trend die we in de observaties zien kunnen we toeschrijven aan klimaatverandering. De andere helft is onduidelijk’, aldus Philip.

Droogte bedreigt vissen, vlinders en libellen – natuurclubs luiden noodklok
Natuurorganisaties roepen op tot structurele maatregelen tegen de droogte. De huidige ‘droogtecrisis’ doet de organisaties Ravon en de Vlinderstichting het ergste vrezen voor het voortbestaan van onder meer de kamsalamander en de grote modderkruiper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden