Uit oude zeekaarten blijkt dat meer koraal verloren gegaan is dan gedacht

Uit oude zeekaarten is af te leiden dat een groot deel van het koraal bij de kust van Florida is verdwenen.

Beeld Alamy Stock Photo

Aan de hand van oude zeekaarten hebben onderzoekers ontdekt dat in twee eeuwen bij Florida meer koraal is verdwenen dan tot nu toe bekend was. Ruim de helft van het koraal dat in de 18de eeuw op nautische kaarten stond aangegeven is inmiddels verloren gegaan. Dicht bij de kust is bijna al het koraal weg.

Amerikaanse en Australische wetenschappers vergeleken actuele kaarten met Britse zeekaarten die rond 1770 zijn gemaakt van de wateren bij de Florida Keys, een sliert eilandjes bij de zuidkust van Florida.

Kustgebieden

De historische kaarten die zeelieden destijds hielpen obstakels te vermijden, geven een gedetailleerd beeld van koraalriffen, zandbanken en rotspartijen. Door ze te vergelijken met hedendaagse kaarten wordt zichtbaar hoeveel koraal de afgelopen 240 jaar verloren is gegaan. Tot nu toe ontbraken nauwkeurige gegevens over zo'n lange periode.

Opvallend is dat vooral riffen dicht bij de kust niet terug te vinden zijn op nieuwe kaarten. 'In de 18de eeuw waren er koraalriffen op plaatsen die nu niet meer worden beschouwd als leefgebied voor koraal', zegt de Australische onderzoeker John Pandolfi. De meeste riffen die zich verder van de kust bevinden bestaan nog.

Dat met name koraal bij de kust het heeft moeten afleggen, brengen de wetenschappers in verband met menselijke activiteit in de eerste decennia van de 20ste eeuw - landbouw, ontbossing, drainage van moerasgebieden, baggeren, aanleg van een spoorlijn die de eilandjes verbindt. Pandolfi: 'Die activiteiten droegen bij aan vermindering van de kwaliteit van het zeewater. Als de waterkwaliteit achteruitgaat, gaat het koraal achteruit.'

In het hele gebied van de Florida Keys is sinds de 18de eeuw 52 procent van het koraal verloren gegaan, schrijven de wetenschappers in Science Advances. Als op kleinere schaal wordt gekeken is het verlies soms groter. Zo is in Florida Bay - de baai tussen de zuidpunt van Florida en de Keys - 87 procent van het koraal weg. Volgens Pandolfi 'heeft het bijna volledig verdwijnen van koraalbedekking dicht bij de kust zich waarschijnlijk ook voorgedaan in andere tropische gebieden'.

Herstel is mogelijk

Volgens Han Lindeboom, buitengewoon hoogleraar mariene ecologie aan de universiteit van Wageningen, bevestigt de 'prima' publicatie dat koraal langs de kust niet bestand is tegen vervuiling van het zeewater door bijvoorbeeld meststoffen en landerosie. 'Ik heb honderd jaar oude foto's gezien van koraalriffen bij Townsville voor de kust van Australië: nu allemaal verdwenen.' Dit onderzoek laat ook zien dat herstel van koraal langs de kust mogelijk is als de omstandigheden verbeteren. 'Je kunt niet meer zeggen dat het koraal er nooit is geweest.'

Erik Meesters, koraalecoloog bij Wageningen Marine Research, zegt dat wetenschappers vaak een groot deel van de achteruitgang van het koraal missen doordat ze voornamelijk kijken op plekken die weinig veranderen. Daarom is het belangrijk dat de waarnemingen in deze studie zijn verspreid over een groot gebied, aldus Meesters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden