Column Joost Zaat

U heeft vaak niets te zoeken in reclamemakende klinieken

Vroeger vonden dokters het ongepast, reclame maken voor zichzelf. Tenminste als ze een beetje serieus waren, dr. A. Vogel en collega kwakverkopers deden het altijd al. Nu zijn er op de radio spotjes van een van de vele orthopedische klinieken. ‘Van wachten wordt u niet beter. Laat een diagnose stellen door een van onze orthopedisch chirurgen. Indien nodig, kunnen we u snel opereren.’ Ze adviseren om even een briefje bij de huisarts op te halen, want dan betaalt de verzekering. Toegegeven, op hun website staat dat hun orthopeden eerst proberen hun mes in hun zak te houden, maar de illusie dat snel opereren nuttig is, wekken ze wel. Van wachten wordt u niet altijd beter maar van snel MRI’s maken of ingrijpen ook niet. 

Dat zit zo.

Je moet nu eenmaal veel geduld hebben voordat je zere nek, rug, heup, elleboog of knie weer over is. Het is helemaal niet abnormaal langer dan drie maanden pijn te hebben nadat je door je rug bent gegaan. Na een jaar heeft tweederde nog last. En die rugpijn komt bij de helft af en toe terug. ‘Kun je geen MRI maken om zeker te weten wat het is?’ Dat kan, maar het levert meestal alleen verwarring op. Ook zonder rugpijn heeft tot wel driekwart van de mensen een hernia of uitstulpende tussenwervel op de MRI. Dat je rugpijn dus door die ‘beknelde zenuw’ komt, is dan ook lang niet altijd zeker. Je loopt bij snelle hulp kans dat het helemaal voor niets is: juist bij mensen met ‘een hernia’ is het beloop gunstig, 80 procent is na een jaar beter.

Bij ander gepiep en gekraak is het niet anders. De nieuwste rage is de vraag van fysiotherapeuten of ik een MRI van de heup kan aanvragen, omdat er een haakje aan de kom van het gewricht zou zijn waardoor de heup blokkeert. Eenderde van de vrouwen en de helft van de mannen heeft zo’n haak zonder ooit een greintje pijn te hebben. Onzin om dat randje er dan af te laten bikken.

Al dat moderne onderzoek dat zulke ‘specialisten in beweging’ zo supersnel doen, heeft dus veel fout-positieve resultaten: afwijkingen die niets betekenen en niet de oorzaak van de klachten zijn.

Zelfs als ze dan ‘iets echts’ vinden, helpen die in de spotjes aanbevolen operaties niet beter dan bewegen, pijnstilling, vertrouwen dat het wel goed komt of het besef dat het niet anders is. Het lijstje operaties die bij het betere onderzoek door de mand vallen, dijt flink uit: knieoperaties bij meniscusproblemen bij ouderenschouderoperaties vanwege ‘ontstoken slijmbeurzen’, plaatjes en schroeven bij gebroken sleutelbenen of snelle operaties bij gescheurde kruisbanden. Orthopeden zeggen dan dat ze dat wel weten, maar ze doen die meestal weinig nuttige ingrepen nog steeds in groten getale zoals Follow the Money onlangs publiceerde.

U heeft vaak niets te zoeken in die reclamemakende klinieken. Kom die verwijsbriefjes dus alstublieft niet halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden