Die ene patiënt reumatoloog Deborah van der Stoep (38)

‘U bent geen dokter’, zei hij. ‘U bent een mens. Ik was verbouwereerd’

Beeld Olivier Heiligers

Medische experts over de patiënt die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: reumatoloog Deborah van der Stoep (38).

‘Zijn buurman had hem in het trapportaal van de flat aangevallen en met een ijzeren staaf bewerkt. Na een half jaar waren de ergste verwondingen genezen, maar hij hield last van zijn rug en daarom kwam hij bij mij op het spreekuur. We dachten aan slijtage maar bij onderzoek leek sprake van een wervelinfectie, veroorzaakt door tbc. Ik overlegde veelvuldig met collega’s, probeerde al het onderzoek in goede banen te leiden, het was een medische puzzel waar ik als beginnende dokter mijn handen vol aan had.

‘Ruim een jaar lang zag ik hem geregeld, maar terwijl ik mijn weg zocht in de wirwar aan uitslagen, kwam hij in de spreekkamer steeds weer terug op wat hem nou was overkomen in dat trapportaal. Elke keer opnieuw vertelde hij zijn verhaal. Hij had altijd een goede band gehad met zijn buurman, ze kwamen veel bij elkaar over de vloer, maar de buurman was zich gaan ergeren en had zich opeens tegen hem gekeerd. Hoe kan dat nou, vroeg hij me. Wat doen mensen elkaar aan? Ook de nasleep van de zaak hield hem bezig, hij had aangifte gedaan, er liep een letselschadezaak.

‘Achter de schermen waren wij van alles aan het uitzoeken, maar gaandeweg werd me duidelijk dat die rugpijn voor hem helemaal niet zo belangrijk was.  Veel zwaarder woog het trauma dat hij had opgelopen door die onverwachte aanval. Hij vertelde over de haat in de ogen van een man die hij altijd als een vriend had beschouwd en wat hij had gevoeld toen hij weerloos op de koude vloer lag. Hij was zo bang geweest.

‘Toen ik klaar was met mijn opleiding en het ziekenhuis verliet, moest ik hem overdragen aan een collega. Dat zou hij vast niet erg vinden, dacht ik, want ik was niet de beste dokter voor hem geweest. De zoektocht naar een diagnose was nogal chaotisch verlopen. Zo had ik een CT-scan van zijn rug laten maken maar dat was nutteloos, kreeg ik van de radioloog te horen: het had een MRI-scan moeten zijn. Moest die man met zijn zere rug nog een keer de scanner in. Na een jaar onderzoek bleek er met zijn wervel helemaal niks aan de hand, vermoedelijk hadden de harde klappen ertoe geleid dat zijn toch al zwakke rug was gaan opspelen. Ik stelde hem gerust met de mededeling dat mijn collega hem vast goed kon helpen.

‘Dat denk ik niet, zei hij toen. Want u bent geen dokter, u bent een mens. Ik was verbouwereerd, wist niet wat ik moest zeggen. Wat had ik nou helemaal gedaan? Ik had hem vooral steeds zijn verhaal laten doen, nooit erg veel gezegd, hooguit gevraagd hoe hij zich voelde, of hij nog altijd bang was. Pas later realiseerde ik me hoe waardevol die gesprekken moeten zijn geweest. Nu weet ik hoeveel zwaarder achterliggende emoties kunnen wegen ten opzichte van lichamelijke kwalen. Ik zie patiënten soms jaren achtereen en als het slecht met ze gaat, kan ik dat heel erg medisch benaderen, door hun bloed te laten analyseren, gewrichten te onderzoeken en de medicijnen aan te passen. Maar het blijkt minstens zo waardevol om te vragen hoe zwaar het is om ziek te zijn. Dan komen de emoties, dan komt het echte verhaal.

‘Ik heb deze man het beste gewenst en afscheid genomen, maar hij is nooit uit mijn hoofd verdwenen. Over onze gesprekken heb ik mijn collega’s nooit iets verteld, en dat zegt genoeg: ik was alleen maar druk met het ontwarren van het medische verhaal. Dát was mijn taak als dokter, dacht ik. Maar deze man heeft me met die ene opmerking feilloos laten zien waar de kern ligt van het artsenvak: niet alleen de ziekte zien, maar ook de patiënt.’

Eerdere afleveringen van deze rubriek zijn gebundeld in Die ene patiënt (Ambo Anthos, € 16,99). Een aantal verhalen is ook hier te lezen. Sommige artsen en verpleegkundigen hebben hun verhaal op video verteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden