'Tropisch woud helpt niet tegen opwarming'

Tropische regenwouden dammen de klimaatverandering mogelijk toch niet in. Tropische bomen groeien niet sneller nu de CO2-concentratie toeneemt, concluderen Wageningse en Utrechtse onderzoekers in Nature Geoscience.

null Beeld Corbis
Beeld Corbis

Tot nog toe gaan wetenschappers ervan uit dat de biomassa van tropische regenwouden toeneemt naarmate de CO2-concentratie in de lucht hoger is. Koolstofdioxide kan door bomen worden omgezet in zuurstof en glucose. Zodra dit gas rijker in de lucht aanwezig is, groeien bomen sneller en slaan daarmee meer broeikasgas op, is de gedachte. Dat zou de opwarming van de aarde dempen.

De onderzoekers troffen een dergelijke versnelde boomgroei echter niet aan. Ze bepaalden de groeigeschiedenis van ruim duizend bomen in Bolivia, Kameroen en Thailand door de jaarringen te analyseren. Uit de jaarringen blijkt dat de bomen honderd jaar geleden - met minder broeikasgas - net zo snel groeiden als nu.

Opvallend is dat in de bomen wel steeds meer fotosynthese lijkt plaats te vinden. Dat is het proces waarbij CO2 met hulp van zonlicht wordt omgezet in voedingsstoffen voor de boom. Deze worden blijkbaar niet voor houtgroei gebruikt, stelt medeonderzoeker Pieter Zuidema, hoogleraar tropische bosecologie aan de Universiteit Wageningen. 'Mogelijk produceren de bomen extra vruchten of hebben ze meer energie nodig door toenemende bladtemperatuur. Een andere optie is dat ze niet groeien vanwege een tekort aan andere voedingsstoffen, zoals fosfaat.'

Kritisch

Meerdere onderzoekers zijn in reacties tegenover het wetenschapstijdschrift Science kritisch op het onderzoek. Zo wijst Stuart Davies van het Smithsonian Tropical Research Institute in Panama erop dat de bestudeerde boomsoorten niet representatief zijn voor tropische bossen. Andere studies wijzen wel op versnelde boomgroei, stelt Davies.

Daarbij ging het echter om studies over enkele decennia, zegt Zuidema. 'Wij hebben de groei van bomen over een periode van 150 jaar onderzocht, wat veel beter aansluit bij hun levenscyclus.' Die periode valt bovendien samen met de toenemende uitstoot veroorzaakt door de industriële revolutie.

Zuidema erkent dat het onderzoek niet definitief ontkracht dat tropische bossen extra CO2 opnemen. Zo is alleen gekeken of bomen sneller groeien. Mogelijk worden individuele bomen niet dikker, maar neemt hun aantal per vierkante kilometer wel toe. 'Maar tot nog toe was de aanname dat bomen sneller zouden groeien. Daar vinden wij geen aanwijzingen voor.'

Om de discussie te beslechten, wordt experimenteler onderzoek gedaan. Volgend jaar wordt in een stuk tropisch bos via een buizenstelsel extra CO2 vrijgelaten. Daarmee kan direct worden gemeten welk effect toegenomen blootstelling op boomgroei heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden