'Trip zet volume van bewustzijn harder'

Hij was graag zelf proefpersoon geweest, maar daar zag de bewustzijnsonderzoeker om praktische redenen van af.

Enzo Tagliazucchi: 'De wereld die we normaal gesproken ervaren is óók een illusie.'

Lsd nemen is of je de volumeknop van het bewustzijn harder draait. Dat zegt bewustzijnsonderzoeker Enzo Tagliazucchi, verbonden aan het Nederlands Herseninstituut in Amsterdam. Hij is een van de initiatiefnemers van 's werelds eerste verkenning van het brein op lsd.

'Het higgsdeeltje van de hersenwetenschap', noemde uw senior-auteur David Nutt de deze week gepubliceerde analyse van het trippende brein.

'Het is de allereerste keer ooit dat we lsd-gebruik in de hersenscanner bestuderen. En omdat lsd de perceptie van de wereld verandert, kun je de stof zien als een techniek om gecontroleerd de werking van het brein te beïnvloeden, net als bijvoorbeeld magnetische stimulatie. Daarvan kunnen we veel leren. Bijvoorbeeld over hoe het brein visuele perceptie construeert, of hoe zintuigen werken.'

Het brein op lsd voor het eerst in kaart

Het lsd-brein is vrij en onbeperkt zoals een babybrein. Lees hier het nieuwsbericht over het onderzoek naar een trippend brein.

Mag het eigenlijk zomaar?

'Vandaar mijn samenwerking met Imperial College Londen. Daar zit een van de weinige onderzoeksgroepen die toestemming hebben om dit te doen. In het Verenigd Koninkrijk is dit soort onderzoek toegestaan, mits het niet gaat om het testen van lsd als geneesmiddel. Maar het is veel gedoe om toestemming te krijgen. De meeste teams beginnen er daarom niet aan.'

Hoe kwam u aan proefpersonen?

'Het waren allemaal ervaren drugsgebruikers, die we via via hebben gevonden. Vrienden van kennissen van de onderzoekers, doorgaans. Hun identiteit is vertrouwelijk.'

Als ik zo brutaal mag zijn: was u ook proefpersoon?

'Nee. Ik had het graag gedaan, maar ik woonde destijds niet in Londen en het experiment vereiste twee trips: een met een placebomiddel en een met lsd. Dus heb ik ervan afgezien.'

Het brein van proefpersonen, liggend en met de ogen dicht, maar wel wakker. Links na inname van een placebo, rechts met lsd. Beeld reuters

Wat doet lsd eigenlijk met een brein?

'Veel mensen denken dat je het brein kunt aan- en uitzetten, maar in werkelijkheid staat het nooit stil. Het is voortdurend bezig allerlei patronen van activiteit te creëren. Normaal gesproken worden die patronen onderdrukt. Maar het lijkt erop dat psychedelica die remming verminderen. Het gevolg is dat we de andere activiteitenpatronen die het brein genereert gewaar worden. We sluiten onze ogen en zijn in staat om met onze ogen dicht al die activiteit te zien.'

Dat klinkt nogal verheerlijkend: drugs maken het onderdrukte brein vrij.

'Ik vertel het graag zo. Veel mensen hebben het beeld dat drugs de werkelijkheid vervangen door een illusie. Maar de wereld die we normaal gesproken ervaren is óók een illusie. Het brein is voortdurend bezig onze waarneming te construeren. Je ziet bijvoorbeeld nooit de adertjes die voor je ogen zitten, of het trillen van je ogen, omdat je brein die informatie weg filtert. Wat een psychedelische drug dus doet, is de ene illusie vervangen door een andere. Het is lastig welke illusie 'echter' is. De illusie die de psychedelische ervaring creëert, komt in sommige opzichten dichter bij wat er gaande is in het brein.'

U schrijft in uw artikel dat de psychedelische ervaring en bewusteloosheid twee uitersten zijn van dezelfde, glijdende schaal.

'Ik stel het voor als de draaiknop op de radio: je draait de ene kant op en je hebt bewusteloosheid, je draait de andere kant op en je krijgt gewoon bewustzijn. En als je verder draait, krijg je iets wat lijkt op de psychedelische toestand. Verruimd bewustzijn, zou ik dat noemen.'

En nu?

'Idealiter zou ik hierna minder bekende drugs bestuderen zoals mescaline en dmt (werkzame stof uit onder meer ayahuasca, red.). En dromen. Ik denk dat dromen overeenkomsten hebben met de psychedelische toestand. Dat zou prachtig zijn: het zou betekenen dat je, om iets van de psychedelische toestand te kennen, niet eens drugs hoeft te nemen, maar slechts hoeft te dromen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden