Transplantatie van varkensorgaan naar mens kan misschien toch

Zou het dan toch kunnen? Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd varkens-dna een belangrijke stap verder te 'synchroniseren' met menselijk dna. Dat kan op termijn leiden tot de transplantatie van varkensorganen naar menselijke patiënten die bijvoorbeeld een nier, lever of hart nodig hebben.

Beeld anp

Het overzetten van dierenorganen naar de mens - 'xenotransplantatie' - geldt al jaren als een van de mooie maar verre beloften van de geneeskunde. Het onderzoek zit echter al jaren in het slop. Niet alleen blijkt het menselijke immuunsysteem zich zeer heftig te verzetten tegen dierorganen; bij het meest logische donordier, het varken, zit het dna ook nog eens vol met kopieën van een varkensvirus, genaamd PERV. Dat kan als een paard van Troje meekomen met het orgaan en de mens besmetten, blijkt uit experimenten met cellen.

Genetische manipulatie

Maar nu is een team onder leiding van de vooraanstaande synthetisch-bioloog George Church erin geslaagd alle 62 PERV's in het varkens-dna kapot te krijgen met genetische manipulatie, schrijft hij in Science. 'Ik denk dat dit het speelveld compleet verandert.' In een ander, nog niet gepubliceerd experiment lukte het hem zelfs virusvrije varkensembryo's te kweken, meldde hij vorige week ten overstaan van een verblufte zaal collega's.

Nu de immuunreactie nog tegengaan - een klus waarvoor de genetische software van het varken nog veel meer dient te worden herschreven. In Science verklaart Church dat hij hoopt volgend jaar al het eerste virusvrije, immuunvriendelijke varkentje te kunnen afleveren. Church, vermaard als grondlegger van diverse cruciale laboratoriumtechnieken, richtte onlangs een bedrijf op om de 'varkenstransplantatie' op de kaart te zetten.

Collegawetenschappers zijn vooral opgetogen over de technische kant. Church gebruikte een soort precisiebombardement om de PERV's uit te schakelen. Deze techniek, CRISPR/Cas9, deed eerder dit jaar stof opwaaien omdat het in theorie ook mogelijk is hiermee menselijke embryo's genetisch te veranderen. Dat de techniek liefst 62 dna-veranderingen tegelijk kan aanbrengen, is een huzarenstukje en opent talloze nieuwe mogelijkheden, erkent ook CRISPR-grondlegster Jennifer Douda in Science.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.