REPORTAGE

Traag internet, de symbolische kloof van het Verenigd Koninkrijk

In het Verenigd Koninkrijk dreigt tweedeling tussen gebieden met en zonder snel internet. Op zoek naar bereik in Stewkley, waar het trage internet symbool staat voor meer ongelijkheid.

Beeld thinkstock

'Langzaam zeg je? Het is rotzooi.' Justine Sorbie is weinig diplomatiek wanneer haar internetverbinding ter sprake komt. 'En soms werkt het wekenlang niet, vervelend omdat dan ook de telefoon eruit ligt,' vervolgt de pas bevallen rijksambtenaar. Een paar straten verderop in het zuidelijke deel van Stewkley, een dorpje 75 kilometer boven Londen, profiteert ook Chris Pragnell niet volop van de technologische vooruitgang. 'Een e-mail sturen dat lukt wel, maar je moet geen dingen doen die veel kracht eisen. We hebben de pech aan de verkeerde kant van het dorp te wonen,' aldus de deftige boerderijbewoonster.

Wie het oorlogsmonument passeert en het noordelijke deel van de High Street oprijdt, de langste van Engeland, hoort inderdaad positievere geluiden. 'We hebben hier een redelijk goede verbinding,' zegt John Flewin, een voormalige televisiejournalist die nu een filmarchief beheert. Hij loopt naar het raam en wijst op de draad tussen de telegraafpaal en zijn woning. 'Daar gaat 24 Mpbs per seconde doorheen, maar in het zuiden mogen mensen blij zijn met tien. En buiten het dorp zijn huishoudens met twee Mbps. Voor British Telecom is het denk ik niet lucratief om iedereen fatsoenlijk internet te bieden.'

Dat een dorpje op deze manier gespleten is, is niet alleen uniek, maar ook een metafoor voor de situatie in het Verenigd Koninkrijk. In de verstedelijkte gebieden zit het doorgaans wel goed met de internetverbindingen, maar de helft van de bewoners in de landelijke gebieden, een kleine zes miljoen mensen, moeten nog altijd twee uur wachten bij het downloaden van een uur durende video. De Countryside Alliance, een belangenorganisatie, spreekt zelfs over 'digitale apartheid', terwijl de Campaign to Protect Rural England de 'schokkend luie stedelijke houding' van de autoriteiten hekelt.

Matige score op internationale ranglijsten

The Daily Telegraph begon zelfs met een 'Better Broadband'-campagne, die veel reacties opriep. Een lezer uit Callington, een dorp in Devon, vertelde dat hij tijdens een trektocht door afgelegen gebieden in Vietnam, Laos en Cambodja sneller internet had dan thuis. 'Op een goede dag hebben we twee Mpbs, maar na theetijd valt het meestal terug naar de helft daarvan.' In juni noemden 121 Lagerhuisleden de situatie 'nijpend'. Toenmalig premier David Cameron opperde om het leveren van minimaal 10 Mbps te verplichten, temeer omdat snel internet bijna even belangrijk gaat worden als water, gas en elektriciteit.

Voor een land dat naar verhouding de grootste digitale economie binnen de G20 heeft, scoort het Verenigd Koninkrijk matig op internationale ranglijsten. Waar in Nederland 97 procent van de huishoudens toegang heeft tot een internetsnelheid van minimaal 30 Mpbs heeft, een niveau waarmee je film online kunt kijken, ligt dat op het eiland op 88, een percentage dat naar 46 daalt wanneer alleen de landelijke gebieden worden meegerekend. Wat mobiel internet betreft ziet het er niet veel beter uit. Nog geen 10 procent van de Britten in landelijke gebieden heeft toegang tot 4G, tegenover een Europees gemiddelde van 27.

In een eerder dit jaar gepubliceerd rapport heeft de Europese Commissie de Britse regering opgeroepen meer te doen om de kloof tussen stad en platteland te dichten. Er is omgerekend twee miljard euro geïnvesteerd om 95 procent van de huishoudens in 2017 te voorzien van 'supersnel' internet, waarbij 'supersnel' is gedefinieerd als minimaal 24 Mpbs. Supersnel zou echter ook honderd kunnen zijn, maar dat lukt alleen wanneer een glasvezelverbinding naar de huizen worden aangelegd. Op dat terrein loopt het land achter. Twee procent van de Brits huishoudens heeft toegang tot glasvezel, tegen zestig procent in Spanje.

Openreach

Netwerkbeheerder Openreach investeert vooral in de bestaande - soms verweerde - koperen leidingen of bedradingen die als spinnenwebben boven de dorpsstraten hangen. Alleen Virgin Media investeert consequent in glasvezel, maar richt zich alleen op winstgevende steden. Openreach lijkt niet aan het algemeen belang te denken, maar aan het korte termijn-belang van telecommaatschappij BT, het voormalige staatsbedrijf waar het een onderdeel van is. BT's concurrenten Sky en TalkTalk hebben zich beklaagd over deze belangenverstrengeling. Toezichthouder Ofcom heeft geen zin of macht in te grijpen.

Er gaan geluiden op om BT (dat een miljard pond over had voor voetbalrechten) en Openreach uit elkaar te trekken. 'Dat wordt gezien als een magische oplossing,' zegt broadbandspecialist Mark Jackson, 'maar het is een garantie. Om iedereen razendsnel internet te geven, is tijd en geld nodig. Wat dat laatste betreft moet de overheid 12- tot 17 miljard euro uittrekken. Succes met het vinden van dat geld.' Dezelfde overheid heeft wel 36 miljard euro over voor een hogesnelheidslijn die treinreizigers een kwartier sneller van Londen naar Manchester brengt, een trein die langs digitaal uitgedaagde dorpjes als Skewkley raast.

Daarmee is meteen een gevoelige plek aangegeven.

Digitale toekomst

Traag broadband is symbool komen te staan voor een vermeend gebrek aan aandacht dat de stedelijk georiënteerde machthebbers koesteren voor de infrastructuur op het platteland. Sinds het opheffen in de jaren zestig van honderden landelijke spoorlijnen, zijn veel dorpen en plaatsen bijvoorbeeld slecht bereikbaar met het openbaar vervoer. Bussen rijden er ook weinig meer. In Skewkley gaat een bus per dan naar de stad Leighton Buzzard en twee bussen met week naar Aylesbury. De kloof tussen stad en platteland is evident geworden bij het EU-referendum. Ook Skewkley in het welvarende Buckinghamshire stemde voor Brexit.

Omdat Openreach geen aanstalten maakt om het zuiden van Skewkley voor te bereiden op de digitale toekomst, hebben bewoners en de gemeente Aylesbury Vale het heft in eigen handen genomen. 'Zodra er honderd huishoudens hun interesse hebben getoond en een borg hebben betaald, gaat de gemeente de aanleg van een plaatselijk glasvezelnetwerk financieren,' zegt Flewin, die als hoofdredacteur van de dorpskrant een leidende rol speelt bij de campagne. Dorpsgenoot Sorbie heeft zich al aangemeld. 'Het is nu nogal frustrerend om op televisie al die reclames over supersnel internet voorbij te zien komen.'

Een auto van de eurosceptische UKIP-partij in Aylesbury, 30 april 2015. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden