Wetenschap Stuntrobot

Tom Cruise krijgt concurrentie van de robotstuntman

Misschien moet de stuntman wel worden bijgeschreven in het rijtje beroepen waar de mens wordt vervangen door de robot. Disney is in elk geval al aardig ver met een mechanische stuntman. 

Disney's stuntrobot neemt een sprong. Vervangt de robot de échte stuntman in de toekomst? Beeld RV

Het wordt de ‘duurste botbreuk in de filmgeschiedenis’ genoemd: de gebroken enkel van de 56-jarige Tom Cruise eerder dit jaar. De enkel raakte verbrijzeld als gevolg van een stunt die Cruise zelf uitvoerde: een zweefsprong van het ene gebouw naar het andere waarbij de acteur verkeerd terechtkwam. Niet alleen lullig voor Cruise, ook voor de verzekeraar. The Hollywood Reporter berekende dat het ongeluk tussen de 170 en 250 miljoen dollar heeft gekost, omdat de opnames van Mission: Impossible - Fallout acht weken moesten worden stilgelegd. Met Cruise is het uiteindelijk weer goed gekomen.

Precies dit soort stunts zouden ook door robots kunnen worden uitgevoerd. Dat is althans de belofte van Disney. Het entertainmentconcern is een ambitieus robotproject gestart. Disney wil een realistische robotfiguur maken die complexe en acrobatische stunts door de lucht aan kan. Daar lijkt het bedrijf al behoorlijk goed in te slagen, afgaande op de video die het deze zomer de wereld in stuurde. Het begon eerder dit jaar met een sterk versimpelde versie van een mens, niet veel meer dan wat balancerende balken. Deze ‘Stickman’ kon al door de lucht vliegen en – niet onbelangrijk – weer goed terechtkomen. 

Vervangt de robotstuntman van Disney de échte stuntman in de toekomst? Beeld Disney

De opvolger is de 45 kilogram wegende Stuntronics, die er veel menselijker uitziet. Zonder al te veel fantasie zie je hoe hier digitaal het gelaat van Tom Cruise op geprojecteerd kan worden. Of Daniel Craig. Of wie dan ook. De vliegende robot heeft een lichaam dat uit drie verschillende secties bestaat plus flexibele gewrichten. De computer stuurt aan de hand van de gegevens van sensoren en lasers (die de afstand tot de grond meten) dempers en pneumatische cilinders aan en berekent hoe snel de robot moet rondtollen om goed terecht te komen. Ook met de luchtdruk wordt rekening gehouden.

Marco Maas, eigenaar van Nederlands bekendste stuntteam De Beukelaer, is onder de indruk als hij de beelden ziet. ‘Het is ongelofelijk knap. Wonderbaarlijk hoe goed deze bewegingen zijn, anatomisch. Het zijn echt van die superhelden-bewegingen.’ Maas is zo onder de indruk dat hij vermoedt dat Disney dit alleen voor elkaar kan hebben gekregen in samenwerking met een bedrijf als Google. 

Volgens Pieter Jonker, emeritus robothoogleraar van de TU Delft, hoeft dat niet per se. Jonker vindt de door Disney vrijgegeven beelden ‘bijzonder spectaculair’, maar nuanceert tegelijk: ‘Dit ziet er complex uit, maar het is in de basis gewoon Newton-mechanica die je erop loslaat. Je kan dit allemaal oplossen met redelijk eenvoudige regeltechniek en de bewegingswetten.’ Een ‘beetje spelen met parameters’ noemt Jonker het, die nu zelf na zijn emeritaat actief is met de ontwikkeling van zorgrobot LEA. Het is meer een kwestie van ‘massa’s, veren, dempers, motoren en tandwielkasten dan van deep learning, wil hij maar zeggen. ‘Bij deze sprongen gebeurt er niet zo veel onverwachts; er zijn zo te zien geen verstoringen.’ 

Jonker heeft zelf met zijn nieuwe bedrijf lopende robots gemaakt die dit met gewone regeltechniek kunnen. ‘Het probleem begint pas als je je wilt wapenen tegen alle mogelijke verstoringen, bijvoorbeeld een onverwachts opstapje voor onze LEA of een plotselinge rukwind die Disneys robot uit balans brengt.’ Dan moet je volgens Jonker wel gaan werken met deep learning-technieken. Via trial en error en beloning en straf kan een robot zich dan handhaven in een chaotische wereld. ‘Dus ik ben pas echt onder de indruk als de robot ook andere bewegingen kan maken dan de luchtsprongen die we nu zien’, zegt Jonker. Bijvoorbeeld als de robot een perfecte afsprong kan maken zoals turners doen, of als hij als Spiderman tegen een gebouw aan kan springen en daar tegenaan kan kleven. ‘Maar ik denk dat Disney dat wel voor elkaar krijgt.’

Ook Maas is benieuwd naar andere scenario’s: ‘Ik kijk uit naar een zwaardgevecht tussen twee robots.’ Sowieso is Maas niet bang dat hij en al zijn werknemers ander werk moeten gaan zoeken. ‘Zeker in Europa zal de toepassing voorlopig nog beperkt zijn. Het inhuren van zo’n robot, met alle technische expertise die daar bij komt kijken, kost klauwen vol met geld.’ In de Benelux is een filmbudget van 8 miljoen al veel, weet Maas, waar James Bond zo 400 miljoen kan vertimmeren. ‘En alleen al het stuntbudget van één aflevering Game of Thrones bedraagt 1 miljoen. In Nederland is daar geen sprake van.’

Maas ziet Stuntronics nu nog vooral als showcase van Disney, die wil laten zien tot wat ze in staat is. Maar op termijn kan de acrobatische robot zeker een oplossing bieden, paradoxaal genoeg omdat het publiek juist het echte werk wil zien. ‘Deze robot is zo goed, dat hij er honderd procent menselijk uitziet. Het publiek was op een gegeven moment wel klaar met al die CGI, Computer Generated Imaging. Zo’n eerste Jurassic Park, daar trapt niemand meer in. Je ziet het ook bij James Bond, ook daar gaan ze weer terug naar het echte werk.’ Een echt realistisch bewegende robot, waar digitaal het gezicht van de hoofdrolspeler op wordt geprojecteerd, kan hierin een belangrijke rol gaan spelen, denkt Maas. Ook Morgan Pope, onderzoeker bij Disney Research, benadrukt dat het belangrijk is om iets te maken dat levensecht lijkt. ‘We hopen dat we iets fysieks en tastbaars kunnen leveren, als tegenwicht voor het digitale en virtuele’, aldus Pope tegen Popular Science. En daarna is het mooie, zegt Pope, dat je verder kunt gaan dan het menselijke. Een robot wordt het immers niet moe een stunt honderd of duizend keer over te doen. Of stunts te doen die een mens überhaupt nooit in zijn hoofd zou halen.

Dus het einde van Cruise-als-stuntman? Maas, lachend: ‘Nou nee hoor. Je moet weten dat Tom Cruise een gigantisch ego heeft. Hij wil dit gewoon zelf doen, hoe dan ook. En vergis je niet: hij kán het ook. Als hij geen acteur was geworden, zou hij een verdomd goede stuntman zijn. Bovendien is hij producent, dus hij bepaalt het gewoon.’ Over het ego van de stuntrobot van Disney is vooralsnog niets bekend. 

Verdwijnen onze banen?

Help, robots pikken onze banen in. Toch? Nou, dat ligt wat genuanceerder. Een Amerikaans rapport uit 2015 voorspelde inderdaad dat bijna de helft van de Amerikaanse werkgelegenheid de komende twintig jaar op de tocht staat door robotisering en automatisering. Onderzoek door de OESO van een jaar later kwam tot een veel lager percentage banen dat bedreigd wordt: zo’n tien procent in zowel de VS als in Nederland, vooral bij sterkt repetitief of administratief werk. Daarnaast leveren nieuwe technologische ontwikkelingen juist ook weer nieuwe banen op. Andere banen, dat wel. 

Meer lezen over robots

Zo leerde robotprofessor Pieter Jonker robots lopen, voetballen en diepte zien: ‘Het zijn net mensen

Waarom sciencefictionserie Black Mirror (vol met robots) ons zoveel vertelt over het héden.

Saoedi-Arabië verleende het staatsburgerschap aan robot Sophia. Filosoof Luciono Floridi is niet onder de indruk van Sophia: gewoon een hoop ijzer

Robotarm van paar honderd euro maakt operaties makkelijker: ‘Het is alsof je van een ouderwets draaitoestel overgaat op een smartphone’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden