Nieuwsthuiswerken

Thuiswerk blijkt minder geschikt voor mentaal zware taken

Schakers die online spelen maken grotere fouten, en hetzelfde geldt voor online-werkers, blijkt uit een onderzoek. Online werken moet daarom niet te gemakkelijk de norm worden. ‘Voor mentaal zware taken lijkt de aanwezigheid van collega’s belangrijk om scherp te blijven, in de juiste sfeer te raken.’

Een typisch thuiswerkscenario voor mensen met een kat.Beeld REUTERS

Thuiswerken schaadt de kwaliteit van het werk als het om mentaal veeleisende arbeid gaat. Dat zeggen onderzoekers van de Universiteit Maastricht en de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit. Zij baseren zich op de prestaties van topschakers die zich door Corona gedwongen zagen hun schaaktoernooien online te organiseren. Online maakten de schakers veel grotere fouten dan tijdens traditionele wedstrijden.

Volgens de onderzoekers is schaken te vergelijken met het werk in de kennismaatschappij. ‘Voor schaken moet je helder, nauwkeurig, analytisch en strategisch denken. Dat is ook nodig als je een juridisch contract opstelt of een bedrijfsstrategie moet uitdenken’, aldus economisch onderzoeker Dainis Zegners van de Rotterdam School of Management (RSM).

Daarom vergeleek Zegners de prestaties van individuele schakers op recente online en traditionele toernooien. In totaal werden 27,267 individuele zetten tijdens 441 wedstrijden geanalyseerd. Online werden niet meer fouten gemaakt, maar de fouten die werden gemaakt waren 16,8 procent groter dan de missers tijdens traditionele toernooien. Met behulp van kunstmatige intelligentie werd de kwaliteit van de zetten berekend op basis van o.a. het aantal schaakstukken dat ermee werd veroverd en in hoeverre een zet de positie van de koningin beschermde.

In de ogen kijken

De schakers zelf zeiden over hun mindere online prestaties dat thuis de druk van de competitie minder groot is dan wanneer je je tegenstander in de ogen kijkt.

Zegners: ‘We zeggen niet dat thuiswerken slecht is, maar wel dat we de zegeningen van thuiswerken niet moeten overdrijven en dat thuiswerken niet automatisch het nieuwe normaal moet worden voor functies waarbij dat mogelijk is. Voor mentaal zware taken lijkt de aanwezigheid van collega’s belangrijk om scherp te blijven, in de juiste sfeer te raken.’

De mogelijkheid dat de schakers online minder presteerden omdat ze gestresst waren door corona, sluit Zegners uit. ‘Er deden spelers mee in onder meer China, de VS en Scandinavië in een periode dat de heftigheid van Covid overal verschillend was. Deze topschakers hoeven bovendien niet bang te zijn voor werkloosheid of financiële problemen. Ze zijn jong en behoren niet tot een risicogroep.’

Andere studies

De uitkomst staat haaks op andere studies naar thuiswerken waaruit blijkt dat mensen zich thuis juist beter kunnen concentreren dan op kantoor. Zegners: ‘Dat hangt dus van het soort werk af. De effecten van thuiswerken zijn tot nog toe slecht onderzocht. Wat onze studie sterk maakt is dat we de prestaties van dezelfde individuen hebben vergeleken thuis en op locatie. Andere studies kijken naar de prestaties tussen groepen werknemers.’

Deze studie toont mooi aan dat de effectiviteit van thuiswerken van heel veel verschillende factoren afhankelijk is. Dat zegt consultant Barry Pietersen van Presearch, een bureau dat onderzoek doet naar arbeidsomstandigheden, betrokkenheid van werknemers en werkgeluk. ‘Niet alleen de aard van het werk speelt een rol, maar ook of het thuiswerken verplicht wordt opgelegd of vrijwillig is en of er nog ruimte is om bijvoorbeeld een dag per week naar kantoor te komen. Ook de levensfase van de werknemers lijkt een rol te spelen en de periode dat er thuis gewerkt wordt. Na verloop van tijd lijkt er gewenning op te treden en valt de productiviteit weer terug.’

Studies naar de effecten van thuiswerken leveren een wisselend beeld op. Medewerkers van callcenters worden 15 procent productiever als ze thuis mogen werken. Hun werkgeluk stijgt ook. Maar de vraag is of het beklijft. Pietersen: ‘IBM wilde in 2009 kosten besparen door medewerkers vooral thuis te laten werken, maar ze kwamen er weer op terug. De betrokkenheid en saamhorigheid nam in deze casus af. Het engagement liep vooral terug bij personeel dat in teamverband werkte.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden