Tekort aan medicijn blaaskanker

Wereldwijd kampen ziekenhuizen met grote tekorten aan het BCG-vaccin, dat wordt gebruikt voor de behandeling van blaaskanker. De tekorten zijn veroorzaakt door problemen in een fabriek in Canada. Daardoor krijgen ook honderden Nederlandse blaaskankerpatiënten geen of lagere doses BCG-vaccin.

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Dit bevestigt hoogleraar urologie en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Urologen (NVU) Ruud Bosch. De NVU heeft vrijdag in een email aan alle Nederlandse urologen een handreiking gestuurd over hoe om te gaan met de tekorten. 'Patiënten hoeven zich geen zorgen te maken', benadrukt de hoogleraar. 'Er zijn bijvoorbeeld nieuwe chemotherapeutica voorhanden waarvan we uit onderzoeken weten dat ze evengoed werken als BCG. Urologen moeten per patiënt bepalen welke alternatieve behandeling het meest geschikt is.'

Bacillus Calmette-Guérin (BCG) is oorspronkelijk ontwikkeld als vaccin tegen tuberculose en wordt gemaakt van kunstmatig verzwakte tbc-bacteriën uit runderen. Min of meer per toeval ontdekten artsen later dat het middel ook effectief is tegen sommige vormen van kanker. BCG 'leert' het immuunsysteem van het lichaam kwaadaardige cellen te bestrijden. Het vaccin wordt vooral ingezet voor de nabehandeling van patiënten met bepaalde vormen van agressieve blaaskanker. Door de blaas gedurende langere periode met tussenpozen te spoelen met BCG wordt de kans op terugkeer van de ziekte verkleind.

De mondiale tekorten zijn terug te voeren op productiefouten van een fabriek van farmaceut Sanofi in Toronto. Door een storing zag het bedrijf zich genoodzaakt de fabriek tijdelijk te sluiten, de productie in Canada is nog altijd niet hervat. Aanvankelijk zou de Amerikaanse firma Merck - eigenaar van het deels in Nederland gevestigde MSD - de productie opvoeren om de tekorten op te vangen.

De productie van extra vaccin is tijdrovend en complex. Aanvankelijk mislukte de poging van Merck de productie te verhogen waardoor ook de Amerikaanse firma de productie tijdelijk volledig moest staken. Anticiperend op tekorten poogden Noord-Amerikaanse ziekenhuizen hun voorraden op peil te houden door Europese BCG-voorraden op te kopen. De Europese producenten kunnen de extra vraag niet aan waardoor hier nu ook tekorten ontstaan.

Merck heeft de productie inmiddels weer opgestart en verwacht tegen het einde van het jaar twee keer zoveel BCG te kunnen leveren als voorheen. Ook de kleine Nederlandse producent van BCG, Bilthoven Biologicals, investeert aan een extra productielijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden