'Superaardes' zijn waarschijnlijk dode werelden

De afgelopen jaren zijn met de NASA-satelliet Kepler veel zogeheten superaardes ontdekt: exoplaneten die niet veel groter zijn dan de aarde. Sommige van deze planeten bevinden zich zelfs binnen de 'leefbare zone' van hun moederster, waar gematigde temperaturen heersen en water in vloeibare vorm zou kunnen bestaan. Dat klinkt veelbelovend, maar nieuw onderzoek door een internationaal team van wetenschappers laat zien dat het op de meeste superaardes bepaald niet goed toeven is.

Een artist's impression van superaarde GJ 1214b.Beeld CfA/David Aguilar

Vermoed wordt dat de geboorte van een planeet begint met het samenklonteren van stof en puin in de zogeheten protoplanetaire schijf rond een jonge ster. Hierbij ontstaat een vaste, rotsachtige kern die vervolgens waterstofgas uit zijn omgeving aantrekt, dat onder invloed van het ultraviolette licht van de moederster deels weer ontsnapt.

Met behulp van computermodellen hebben de wetenschappers onderzocht hoeveel waterstofgas planeetkernen van uiteenlopende massa's in de leefbare zone van een zonachtige ster weten te verzamelen. De berekeningen laten zien dat protoplaneten met dezelfde dichtheid als de aarde, maar met minder dan de helft van haar massa niet veel gas aan zich binden.

Bij planeetkernen die ongeveer net zo zwaar zijn als de aarde kan het twee kanten op gaan: sommige ontwikkelen een atmosfeer die rijk is aan waterstofgas, andere niet. Maar de zwaarste kernen, zoals die van superaardes, houden bijna alle waterstof vast en eindigen als Neptunus-achtige gasplaneten. Met zulke dichte atmosferen is de druk op het planeetoppervlak zodanig groot dat er vrijwel zeker geen leven kan voorkomen.

www.allesoversterrenkunde.nl

Superaardes zoals de exoplaneten Kepler-62e en -62f zijn mogelijk veel minder leefbaar dan gedacht.Beeld PHL@UPR Arecibo (phl.upr.edu)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden