Strijd om jurk: witgoud of zwartblauw?

'Iedereen die witgoud ziet moet zich laten nakijken.' 'Ik ben er uit: mensen die blauwzwart zien zijn allemaal PVV-ers en slapen nog met hun knuffels.' 'Ik heb de jurk blauw-zwart gezien en ik heb de jurk wit-goud gezien. Ik ben een god. Buig voor mij.' Het is maar een greep uit de reacties op het onderwerp dat Twitter al uren bezig houdt en verdeelt: een foto van een blauwzwarte (of witgoude?) jurk. Hoe zit het nou?

De middelste afbeelding is de originele foto Beeld Swiked

Slecht nieuws voor team #witgoud: volgens techsite Wired, die de jurk aan wetenschappelijk onderzoek onderwierp, is het roemruchte kledingstuk toch echt blauw en zwart. En ook het bedrijf dat claimt de jurk te hebben gemaakt weet het zeker: blauw en zwart, geen twijfel over mogelijk. Hoe zijn al die mensen die luidkeels voor wit en goud blijven strijden dan te verklaren?

Volgens Wired wordt de lichtinval op de foto door hersenen op verschillende manieren geïnterpreteerd. 'Zonder dat je er moeite voor hoeft te doen ontdekken je hersenen welke kleur licht schijnt op onderwerpen waar je naar kijkt, en wat de 'werkelijke' kleur van het object is.'

Neurowetenschapper Jay Nietz (Universiteit van Washington) zegt dat ons visuele systeem informatie over de lichtbron hoort weg te gooien en informatie over de werkelijke reflectie hoort te onthouden. Bij deze afbeelding lukt veel mensen dat minder goed, vanwege de belichting.

Een andere wetenschapper legt uit dat hersenen kleurtinten die door daglicht worden veroorzaakt proberen te extraheren: 'Sommigen halen dan het blauwe eruit, waardoor de jurk wit en goud wordt. Anderen halen juist het goud eruit en zien dan blauw en zwart.' Wetenschapper Rob van Lier, gespecialiseerd in visuele perceptie, is het daarmee eens. 'Normaal filtert het brein de toevallige kleureffecten die daglicht veroorzaakt eruit, maar deze afbeelding zit net op de grens.'

In elk geval is dit een bijzondere afbeelding, zegt Nietz. 'Ik bestudeer al dertig jaar individuele verschillen in zicht, en dit is een van de grootste individuele verschillen die ik ooit heb gezien.' Om de verwarring compleet te maken ziet de neurowetenschapper zelf een jurk met blauw en oranje en zal hij dus een eigen Twitterteam moeten oprichten.

Wie de witgoude blauwzwarte jurk nu wel heeft gezien kan ook eens een blik op andere visuele illusies werpen. Zo heeft Van Lier prijzen gewonnen met een illusie die Flexible Colors heet. Veranderen die kleuren nu wel of niet?

Beeld Twitter
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.