Stoort inductiekoken een pacemaker of ICD? 'Ga niet vlak boven de kookplaat hangen'

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: stoort inductiekoken een pacemaker of ICD?

Beeld Daantje Bons

We moeten zo snel mogelijk van het gas af, gebiedt Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat. Nog even en elektrisch koken is de norm, bijvoorbeeld in de vorm van inductie. Ideaal, zeggen voorstanders. Een pan water koken? Met inductie gaat het twee keer zo snel. Bovendien is koken op inductie veiliger dan koken op gas. Geen open vuur, geen hete pannen én je ademt minder schadelijke stoffen in die vrijkomen bij de verbranding van etensresten op het fornuis. Tel uit je winst.

Een oplettende lezer las de gebruiksaanwijzing door van zijn pas aangeschafte inductiekookplaat en schrok zich een hoedje: daarin stond dat mensen met een pacemaker of een ICD - een geïmplanteerde defibrillator - eerst met hun cardioloog moeten bespreken of ze de inductiekookplaat wel mogen gebruiken. Kunnen zij nog wel met een gerust hart de piepers opzetten?

We vragen het Lucas Boersma, cardioloog in het Antonius Ziekenhuis Utrecht/Nieuwegein en hoogleraar cardiologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in hartritmestoornissen en kent de waarschuwingen in de handleidingen van inductiekookplaten. Eerst even de basis: een pacemaker geeft elektrische stroompjes aan het hart bij mensen met een te lage hartslag. Zo blijft het hartritme op peil. Een ICD heeft niet alleen een pacemakerfunctie, maar kan ook een schok toedienen als er een gevaarlijke hartritmestoornis optreedt.

Beide medische hulpmiddelen zijn voorzien van een draad, die signalen oppikt, en een kastje. 'Zo'n kastje kan veel 'rommelsignalen' er zelf uit filteren', zegt Boersma, 'maar een elektrisch signaal van buitenaf kan de pacemaker of ICD ten onrechte aanzien voor een signaal uit het hart zelf.'

Een inductiekookplaat zal niet snel sterke elektrische signalen afgeven die kunnen storen op een pacemaker of een ICD, of er moet sprake zijn van lekstroom. Zorg daarom dat de kookplaat goed geaard is en gebruik aardlekschakelaars. Belangrijker, zegt Boersma, zijn de elektromagnetische velden die opgewekt worden door de kookplaat. Dat geldt trouwens voor alle (huishoudelijke) apparaten, van wasmachine en magnetrons tot scheerapparaten en mobiele telefoons. 'Als dat veld sterk genoeg is en dichtbij de pacemaker of een ICD komt, kan een reactie volgen.'

Beeld Daantje Bons

Een ICD kan automatisch uitschakelen. Als nét op dat moment een gevaarlijke hartritmestoornis optreedt, blijft de levensreddende schok achterwege. Een pacemaker reageert anders: bij de detectie van een magnetisch veld gaat het apparaatje in een soort vaste programmeerstand. Het reageert niet meer flexibel, maar zorgt dat de hartslag continu rond de 70 slagen per minuut zit. 'Dan kun je geen heuveltje meer op fietsen', zegt Boersma. Want: om je te kunnen inspannen, moeten hartslag en bloeddruk omhoog.

De sterkte van het magnetisch veld neemt trouwens af met het kwadraat van de afstand. 'Een goede stelregel is: houd álle apparaten die een magnetisch veld opwekken tenminste een armlengte van je af', zegt Boersma.

Een inductiekookplaat zal daarom zelden problemen opleveren: de afstand tussen de kookplaat en de borstkas met pacemaker of ICD is voldoende (ga niet vlak boven de kookplaat hangen). Ook de wetenschappelijke literatuur stelt gerust: koken op inductie is voor mensen met een pacemaker of een ICD 'relatief veilig', zolang u gepaste afstand houdt.

Maar wees je toch bewust van eventuele risico's van magneetvelden, waarschuwt Boersma. 'Denk bijvoorbeeld aan winkel- of beveiligingspoortjes, die werken vaak eveneens met een magnetisch veld. Daarvan zeggen we: het zal wel niet zo'n sterk veld zijn, maar blijf nou niet tussen die poortjes staan. Loop er direct doorheen, dan krijg je geen problemen.' En, zo bewees de in 2014 gepubliceerde EMIT Study - waarin gelukkig geen patiënten overleden, maar ICD's soms wel uit gingen - val niet op de bank in slaap met een iPad op je borst, dat is wel degelijk riskant. Ga dan liever koken.

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden