Stijging zeespiegel zet door

De wereldwijde stijging van de zeespiegel ging de laatste jaren niet langzamer, zoals het even leek, maar mogelijk juist sneller. Dat meldt een team van onderzoekers nadat ze de metingen met peilstations en kunstmanen nog eens grondig onder de loep hebben genomen.

Een flink stuk ijs op de westkust van Groenland bij de Straat van Nares. Beeld getty

In het tijdschrift Nature Climate Change schrijven Christopher Watson van de universiteit van Tasmanië en zijn collega's dat de nieuwe gegevens beter passen bij bijvoorbeeld het steeds sneller smelten van landijs op Groenland.

Tot nog toe leken die twee in tegenspraak: meer smeltwater leidde niet tot evenveel meer zeewater. De stijging gaat nu sneller dan in de hele vorige eeuw het geval was. Het zeewater staat nu ongeveer 6 centimeter hoger dan in 1994 en zo'n 20 centimeter boven het niveau van 1880.

Verschillende meningen

De nieuwe studie maakt een einde aan speculaties dat de stijging van de zeespiegel na de jaren '90 van de vorige eeuw afzwakte van gemiddeld 3,2 millimeter per jaar naar 2,4 millimeter in de periode 2004-2011. De vertraging werd soms in verband gebracht met een vermeende vertraging in de opwarming van de aarde na de millenniumwisseling.

Die hapering van de opwarming is inmiddels onjuist gebleken, maar over de beweging van de zeespiegel bleven deskundigen van mening verschillen. Vorig jaar verklaarde een Duits team de tragere zeespiegelstijging nog aan de hand van periodieke klimaateffecten als El Niño. Klimaatsceptici zagen daarin vooral een poging om geruststellend nieuws over het klimaat weg te moffelen.

De vertraging in de zeespiegelstijging, stelt Watson nu, bestaat niet echt maar berust op systematische fouten in de oudere meetgegevens. Een belangrijke factor is bijvoorbeeld het stijgen of dalen van kustgebieden, inclusief de meetstations. Daarvoor is nu gecorrigeerd. Tussen 1993 en 2014 steeg het zeewaterniveau na correcties minder dan het tot nog toe leek: 2,6 millimeter per jaar. Daar staat tegenover dat, na dezelfde correcties, de zeespiegelstijging sinds 2004 zelfs wat lijkt te versnellen met jaarlijks enkele tienden van een millimeter per jaar extra.

Niet significant

Klimaatstatisticus Hans Visser van het Planbureau voor de Leefomgeving PBL in Bilthoven zegt moeite te hebben met die laatste conclusie, omdat de gevonden versnelling statistisch niet significant is, ook volgens de auteurs. Visser: 'In dat geval is er een gulden regel in de statistiek: ga terug naar een simpeler model. In dit geval is dat een constante zeespiegelstijging, zonder versnelling. De auteurs willen net wat te graag een trend vinden, lijkt het.'

Ook noemt hij de bekeken periode sinds 1994 te kort voor vergaande conclusies over een trend. 'In beide richtingen: als klimaatsceptici een vertraging signaleren, maar ook als iemand tot een versnelde zeespiegelstijging komt.' Volgens Visser is de Nature-paper niettemin van belang, vooral omdat die cruciale correcties voor systematische fouten geeft in oudere satellietmetingen van de zeespiegel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden