Stervende ster heeft bevende schil

Sterbevingen op magnetars worden veroorzaakt door trillingen aan het oppervlak van deze sterren en niet door activiteiten in de kern van deze sterren. Dat schrijven de Amsterdamse sterrenkundige Anna Watts en haar Amerikaanse collega Andrew Steiner.

Watts en Steiner stellen verder dat de atoomkernen in de korst van de magnetar minder protonen en meer neutronen bevatten dan eerder werd gedacht. De modellen waarop de massa van een neutronenster werd gemeten, blijken niet juist, aldus de wetenschappers.

Magnetars zijn jonge neutronensterren met een ultrasterk magnetisch veld, zo’n 10 miljard keer sterker dan dat van de aarde. Ze vormen de krachtigste magneten in de kosmos. Ze ontstaan nadat een zware ster in een supernova-explosie aan het einde van zijn leven is gekomen.

Een sterbeving ontstaat door het snelle verval van het sterke magnetische veld van een magnetar. Daardoor scheurt de dichte, harde korst en volgt een uitbarsting van gamma- of röntgenstraling.

Net zoals geologen de trillingen tijdens aardbevingen kunnen gebruiken om de interne structuur van de aarde te achterhalen, vertellen sterbevingen iets over de structuur van een ster.

‘De oude modellen voor de trillingen van magnetars voorspelden een te lage massa voor de neutronenster, zegt Watts van het Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek van de Universiteit van Amsterdam. ‘In ons nieuwe model verbinden we de röntgenvariaties met een frequentie van 20 Hz en lager met de korst van de neutronenster en niet met de kern. Ons model staat daarnaast een hogere massa toe, meer in lijn met theoretische verwachtingen.’

De astronomen noemen hun vondst belangrijk omdat het de wetenschap iets vertelt over wat er gebeurt met atoomkernen die zo ongelooflijk dicht opeengepakt zijn.

Artistieke impressie van een magnetar, met sterke magneetvelden om een extreem dichte kern. (Beeld NASA/Swift/Sonoma State University/A. Simonnet) Beeld null
Artistieke impressie van een magnetar, met sterke magneetvelden om een extreem dichte kern. (Beeld NASA/Swift/Sonoma State University/A. Simonnet)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden