Sterrenkundigen ontdekken 'donut', 'walvis' en 'hart' op Pluto

Vanalles hadden sterrenkundigen verwacht te ontdekken op de dwergplaneet Pluto. Maar een donut, een walvis en een heel groot wit hart: daarop had niemand gerekend.

Pluto schuin van boven: onderaan is duidelijk de 'donut' te zien, boven de 'staart' van de 'walvis'. Beeld NASA

Toch is dat ongeveer wat experts herkennen in nieuwe foto's die de ruimtesonde New Horizons, op weg naar het miniplaneetje, de afgelopen dagen terugstuurde naar de aarde. Op de opnames is goed zichtbaar dat Pluto allerminst een glad, gelijkmatig oppervlak heeft. Rond de evenaar is een band van bubbels, schaduwen en witte vlekken te zien die in elk geval onderstreept dat het ijswereldje niet in zijn geheel is overdekt met ijs, zoals sommige andere objecten in het zonnestelsel.

Het 'hart' op Pluto, duidelijk zichtbaar rechts. Beeld NASA

Mannetje-in-de-maan-stadium

'We zijn bij het bekijken van Pluto nu in het mannetje-in-de-maan-stadium', zegt leider van het geologische Pluto-onderzoek John Spencer in een door NASA uitgegeven verklaring. 'Het is makkelijk je voor te stellen dat je bekende vormen ziet in deze bizarre verzameling van lichte en donkere structuren.' Eerder herkende men in de komeet Rosetta een badeendje, zagen UFO-gelovers een knobbelige heuvel op Mars aan voor een reusachtig gezicht en schreef Galileo Galilei dat de planeet Saturnus zo te zien 'oren' had (het waren de ringen).

De donkere blob op Pluto wordt ook door NASA zelf informeel aangeduid als 'de walvis' en is zo'n 3000 kilometer lang. Boven de staart is een ongeveer 350 kilometer groot, rond object zichtbaar dat sterk doet denken aan een donut. 'Op het eerste gezicht lijkt het op cirkelvormige structuren zoals je die ook elders ziet in het zonnestelsel, van inslagkraters tot vulkanen', aldus NASA.

Beeld NASA
Gecombineerde 'kaart' van Pluto, met van links naar rechts de donut, de walvis, het hart en nog een reeks donkere vlekken. Omdat New Horizons Pluto een beetje van bovenaf nadert, is de onderste helft onzichtbaar. Beeld NASA

Sneeuw

De walvis kijkt uit over een witte vlakte die op een gisteren vrijgegeven opname zowaar wel wat weg heeft van een hart. Experts vermoeden dat het hier gaat om ijsafzettingen. Op Pluto is het tussen de min 233 en min 213 graden, temperaturen waarbij je exotische verschijnselen kunt verwachten als stikstof dat wegdampt in het minieme zonlicht en verderop weer neerslaat, misschien zelfs als sneeuw.

Het bezoek aan Pluto, volgende week woensdag, moet uiteindelijk meer licht werpen op het ontstaan van het zonnestelsel. Pluto is naar men aanneemt samengesteld uit overgebleven 'bouwmateriaal' uit de geboorteperiode van het zonnestelsel. Uit eventuele kraters op Pluto hoopt men te kunnen aflezen hoe planeten ontstaan, en of reuzenplaneten als Neptunus, Saturnus en Jupiter altijd zo ver van de zon af stonden, of dat ze dichter bij de zon zijn ontstaan en daarna pas naar de 'buitenwijk' van het zonnestelsel zijn verhuisd.

Tekening van Galileo Galilei: Saturnus met 'oren'. Beeld Galieo Galilei
Schiaparelli Beeld ,
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden