Sterke en zwakke werkwoorden blijven moeilijk

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Wie

Een lezer die ons nauwgezet volgt en geregeld op de vingers tikt: Arnout Manger uit Monnickendam.

Wat

De krant van zaterdag 14 januari.

Wat gaat hier mis?

Manger: 'In Vonk van 14 januari schrijft Peter Middendorp: Een vriend schiep er een genoegen in...' Schiep lijkt niet onlogisch, maar hoe klinkt het als iemand zou schrijven: hij heeft er plezier in geschapen?'

Heeft de lezer een punt?

Ja. Het gaat vaker mis met het vervoegen van werkwoorden. Heeft allemaal te maken met het bestaan van zwakke en sterke werkwoorden. Fietsen, fietste, gefietst en lopen, liep, gelopen. Precies, dat. Wat zich in onderhavig geval wreekt, is dat twee in vorm dezelfde werkwoorden verward worden: scheppen en scheppen. Het ene zwak, het andere sterk. Scheppen, schepte, geschept (met een lepel of schep). Scheppen, schiep, geschapen (wat God en kunstenaars doen). Kortom, de vergissing is meer dan menselijk. Maar fout is het, daarin heeft Manger gelijk.

In het algemeen neigt ons taalgebruik ertoe sterke werkwoorden in de loop der tijd zwak te maken: waaien, waaide, gewaaid wordt inmiddels niet meer als fout ervaren. Woei geldt dan als ouderwets en iets chiquer. In dit geval, zou je kunnen stellen, wint de behoefte de chiquere vorm te gebruiken het van het besef dat het iets anders betekent.

Dus?

Voortaan doen zoals Manger onder veel van zijn mails schrijft: 'Zie ook de woordenboeken.' Al heeft hij dit keer troostende woorden: 'Ook sommige schrijvers doen dit fout; Leon de Winter schrijft schiep (fout); Hella Haasse schrijft schepte (goed).'

Ook een fout gezien? taal@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden