Steeds minder aidsdoden, behalve onder jongeren

Hiv en aids zijn wereldwijd op de terugweg, behalve voor pubers en adolescenten. Het aantal mensen dat aan aids sterft, daalt in alle leeftijdsgroepen, alleen niet onder jongeren van 10 tot 19 jaar. Om aids uit te bannen, is een campagne nodig die specifiek op deze groep is gericht.

Ballonnen met het rode lintje, symbool voor solidariteit met mensen met hiv, worden opgelaten voor Wereldaidsdag in India. Beeld null
Ballonnen met het rode lintje, symbool voor solidariteit met mensen met hiv, worden opgelaten voor Wereldaidsdag in India.

Dat maakt Unicef vandaag in Nairobi bekend. Het VN-kinderfonds en een aantal zusterorganisaties komen met een nieuwe strategie om besmetting van jongeren met hiv te voorkomen en jongeren met hiv en aids langer in leven te houden. De campagne ALL IN focust op de 25 landen waar meer dan 90 procent van de aidsdoden valt. Koplopers daarvan zijn Zuid-Afrika, Nigeria, Tanzania, Kenia, Ethiopië en India.

Wereldwijd is het aantal aidsdoden tussen 2005 en 2013 met bijna 40 procent afgenomen, vooral door verbetering van de medische behandeling van volwassenen en jonge kinderen. Onder jongeren loopt de sterfte op. Aids is nu de belangrijkste doodsoorzaak onder jongeren in Afrika, en de tweede oorzaak wereldwijd. In 2013 stierven 120 duizend 10- tot 19-jarigen aan aids.

null Beeld null

Elke twee minuten een nieuwe geïnfecteerde

Jongeren zijn door de gebrekkige gezondheidszorg in veel landen te lang onder de radar gebleven, zegt Craig McClure, hoofd Hiv/Aids bij Unicef, op bezoek in Nederland. 'De meeste jongeren met hiv hebben het virus via hun moeder gekregen. Ze zijn soms als kind wel behandeld maar daarna buiten beeld geraakt, of zelfs nooit gediagnosticeerd. En als ze dan eenmaal ziek bij de dokter komen, is het vaak te laat.'

Een ander probleem is dat jongeren relatief vaker 'zelf' met hiv worden besmet, vooral doordat ze in de leeftijd zijn dat ze seksueel actief worden, aldus McClure. In 2013 werd elke twee minuten een jongere met hiv geïnfecteerd. Als jongeren onder 15 jaar besmet raken, krijgt 23 procent behandeling, tegen 37 procent van de volwassenen.

De grootste probleemgroep zijn jonge meisjes, vooral in Afrika bezuiden de Sahara. Tweederde van de 250 duizend nieuwe hiv-besmettingen in 2013 betrof meisjes, in Zuid-Afrika zelfs 80 procent. Meisjes zijn slachtoffer van sekse-gebaseerde ongelijkheid, kindhuwelijken en seksueel geweld. In sommige landen wordt 45 procent van de meisjes met geweld ontmaagd.

Extra aandacht vragen ook risicogroepen zoals homo- en biseksuele jongens, jonge drugsgebruikers of jongeren in de prostitutie. Voor deze groepen is het van belang leeftijdsgrenzen voor hiv-tests te verlagen en discriminatie te bestrijden, aldus McClure. 'Een hele uitdaging, want er zijn 78 landen die homoseksualiteit criminaliseren en vijf waar er de doodstraf op staat.'

Craig McClure, hoofd Hiv/Aids bij Unicef Beeld null
Craig McClure, hoofd Hiv/Aids bij Unicef

Soap-opera

De campagne ALL IN moet ertoe leiden dat de sterfte aan aids onder pubers en adolescenten in 2020 met 65 procent is afgenomen, en het aantal nieuwe hiv-infecties met 75 procent. 'Dan gaat het lukken ervoor te zorgen dat aids in 2030 geen bedreiging van de mondiale volksgezondheid meer is.'

Unicef, UNaids, de Wereldgezondheidsorganisatie en andere partners werken in de campagne samen met nationale overheden, maar het moet ook een beweging worden van jongeren zelf, aldus McClure. Dat hoopt hij te bereiken met innovatieve initiatieven.

Zo is met MTV een soap voor Afrikaanse jongeren ontwikkeld, Shuga genaamd. Een ander idee is U-report, een platform waarmee jongeren via hun mobiel problemen kunnen melden met school of seks. 'Je kunt er data mee verzamelen, maar jongeren ook actief benaderen.'

Een medewerker van een kliniek in Zuid-Afrika. Beeld null
Een medewerker van een kliniek in Zuid-Afrika.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden