Stamcellen saboteren hun eigen genen

Stamcellen saboteren hun eigen dna om bepaalde genen te activeren en de groei van nieuw weefsel in goede banen te leiden.

Dat blijkt uit een Canadese studie van onderzoekers van de universiteit van Ottawa die is gepubliceerd in het Amerikaanse tijdschrift PNAS. De ontdekking kan van groot belang zijn voor onderzoek naar weefselregeneratie en het ontstaan van kanker.

Beschadiging van het dna in de cel, door uv-straling of chemische stoffen, is normaal gesproken een slechte zaak: het leidt tot het afsterven van cellen en kanker. Nu blijkt dat stamcellen hun dna ook beschadigen (en weer repareren), maar om genen te activeren.

De Canadezen kwamen het verschijnsel op het spoor toen ze onderzochten hoe spierstamcellen uitgroeien tot spiervezels. Daarbij lijkt geprogrammeerde celdood (apoptose) een rol te spelen, het proces waarmee het lichaam zich van overtollige cellen ontdoet. Als je een bepaald eiwit blokkeert dat nodig is voor apoptose, ontstaan geen spiervezels meer. Het eiwit is dus van belang bij het ontstaan van gespecialiseerde cellen.

Opknippen

Het celdood-eiwit, ontdekten de Canadezen, activeert weer een ander eiwit dat het dna in de cel in stukjes knipt. Als je dat eiwit blokkeert, ontwikkelen stamcellen zich ook niet tot spiercellen. Als het opknippen gebeurt dichtbij een sleutelgen voor spierontwikkeling, wordt dat gen geactiveerd en de spiervorming versterkt.

Het beschadigen van een gen kan dus de expressie ervan versterken, concluderen de onderzoekers, mits het gen erna wordt gerepareerd. Ze noemen het een nieuwe manier van genexpressie.

Een dna-streng
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden