Staatspoëet hoeft niet te dichten op commando

Jean-Pierre Rawie kan het worden, Judith Herzberg, Komrij wellicht of Kouwenaar, of anders Rutger Kopland of Anna Enquist -dichters met grote oplagen....

Woensdag, aan de vooravond van de door Poetry International georganiseerde Landelijke Gedichtendag, wordt de naam bekend van de Nederlandse Dichter des Vaderlands. Het instituut is afgekeken van Engeland, waar de koningin een hofdichter, de poet laureate, benoemd, die nationale gebeurtenissen bezingt.

In Nederland kozen lezers van NRC Handelsblad en de VPRO-gids, bezoekers van boekhandels en bibliotheken de staatspoëet uit alle levende Nederlandse dichters. Poetry International kreeg ruim 3500 ingevulde formulieren terug. Dat is weinig op de hele bevolking, maar veel in vergelijking met de gemiddelde oplage van een poëziebundel, zes à zevenhonderd.

De Dichter des Vaderlands wordt voor vijf jaar benoemd en mag schrijven waarover hij wil. Hij krijgt bij zijn benoeming tienduizend gulden te besteden aan een kunstwerk en iedere maand een bos bloemen, en NRC Handelsblad publiceert minimaal vier keer per jaar zijn gedichten.

'Het is een leuk initiatief, maar het gaat wel weer erg op zijn Hollands, zonder redelijke vergoeding', vindt dichteres Esther Jansma. 'In de Verenigde Staten is het een voltijds baan, daar krijgt je een prachtig kantoor in Washington, en loon. Ik zou zeggen, als je het dan doet, pak het grootser aan. Maak er echt een baan van.'

'Ik hoop dat het iemand wordt die ja zegt', zegt Arie van den Berg, dichter, poëziecriticus en maker van het gelegenheidsgedicht IJsvogel, twaalf regels die onleesbaar klein staan afgedrukt op het biljet van tien gulden. 'Het lijkt mij gruwelijk om een gedicht over de Betuwelijn te moeten schrijven.'

Jean-Pierre Rawie liet in het Nieuwsblad v/h Noorden al weten om die reden niets te voelen voor de titel. Gerrit Komrij daarentegen zou geen nee zeggen. 'Ze hebben het zo soepel en weinig streng geregeld. Men zit er niet om te springen natuurlijk, maar neen zeggen zou het feestje bederven.'

Esther Jansma vindt weigeren flauw. 'Veel dichters zijn blij met een goede aanleiding. Mensen die poëzie als iets heiligs beschouwen, zien gelegenheidswerk niet zitten, maar ik zie poëzie als een vak. U roept en ik dicht hoort er ook bij.'

De Dichter des Vaderlands, zegt directeur Tatjana Daan van Poetry, hóeft niet te dichten op commando. 'Het gaat erom dat hij een gezicht geeft aan de poëzie.' Mocht de gekozen dichter toch weigeren zich voor twaalf boeketten per jaar in te spannen, dan zal nummer twee op de lijst worden gevraagd zijn plaats in te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden