Staat wijst iedere aansprakelijkheid voor Q-koortsepidemie af

De staat heeft alle aansprakelijkheid voor de Q-koortsepidemie die in 2007 uitbrak afgewezen en zegt niet verantwoordelijk te zijn voor de gevolgen. Met de kennis van toen handelde de overheid adequaat op wat later in omvang een 'unieke' epidemie bleek.

Alle inwoners van Herpen werden opgeroepen deel te nemen aan een groot Q-koortsonderzoek.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dit heeft landsadvocaat Edward Brans vandaag bepleit in de rechtbank in Den Haag. Volgens hem werd de staat geconfronteerd met een 'onverwachte gebeurtenis' toen tegen alle verwachtingen in de epidemie niet binnen een jaar uitdoofde. Bovendien werd de ziekte ook nog eens overgedragen op burgers die langs geitenboerderijen fietsten of wandelden - tot half-2007 raakten alleen mensen besmet die beroepsmatig in aanraking kwamen met de ziekte. 'Het handelen van de staat mag niet worden beoordeeld op wijsheid achteraf.'

Ondanks dat destijds nog veel onduidelijk was over deze epidemie, nam de overheid extra voorzorgsmaatregelen, zegt Brans. Ook als hier nog geen wetenschappelijke onderbouwing voor was. Hij voert ook aan dat niet eerder is overgegaan tot het verplicht ruimen van drachtige dieren. Volgens oud-patiënten en nabestaanden waren de maatregelen juist verre van toereikend, en werden 'burgers twee jaar en negen maanden onwetend gelaten over de grote gevaren van Q-koorts'.

Wanbeleid

Ruim driehonderd Q-koortspatiënten daagden de Nederlandse staat voor de rechter wegens wanbeleid tijdens de bestrijding van de Q-koortsepidemie tussen 2007 en 2010. Ze willen de overheid aansprakelijk stellen voor de schade die ze hebben geleden door de ziekte.

Volkskrant-verslaggever Peter de Graaf ziet in de rechtszaal een grote toeloop van Q-koortspatiënten. 'Ik tel er zeker honderd, waarvan de helft op schermen meekijkt omdat ze niet in de zaal passen.'

Q-koorts is een infectieziekte die wordt overgebracht van geiten (en schapen) op mensen. Jarenlang werden ongeveer 15 besmettingen bij mensen per jaar geregistreerd, maar vanaf 2007 begon dat aantal explosief te stijgen. De epidemie begon in het Brabantse dorpje Herpen en breidde zich razendsnel uit. In 2009 had de ziekte zich al over een groot deel van Nederland verspreid en werden ruim vierduizend ziektegevallen geregistreerd.

75 duizend besmettingen

Q-uestion, de belangenorganisatie van Q-koortspatiënten, zegt dat naar schatting 75 duizend mensen besmet zijn geraakt. Van hen zijn er minstens 75 overleden aan de ziekte. Bijna vijfhonderd patiënten hebben chronische Q-koorts en bijna duizend lijden aan QVS, het Q-koortsvermoeidheidssyndroom.

Patiënten zijn verbolgen dat boeren voor 55 miljoen euro schadeloos zijn gesteld (voor het doden van dieren), terwijl zieke burgers nergens op konden rekenen. De regering stortte wel 10 miljoen euro in een stichting (Q-support) voor advies en begeleiding van patiënten.

'Ze hebben alleen naar de belangen van de boeren gekeken', zegt getroffene Bert Brunninkhuis (66). 'De burgers laten ze in de kou staan.'

Op 14 december doet de rechter uitspraak.

Een geit wordt gevaccineerd tegen Q-koorts.Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden