Nieuws Sterrenkunde

Spookrijdende ruimtekei is waarschijnlijk migrant uit ander zonnestelsel

In de baan van Jupiter is een spookrijder gesignaleerd. Waarschuwen met lichtsignalen heeft geen zin: planetoïde (514107) 2015 BZ509 blijft onverstoorbaar tegen het hemelse verkeer in bewegen. 

Opname van de kosmische spookrijder (in het gele cirkeltje). Beeld PanSTARRS

Volgens nieuwe berekeningen van twee astronomen doet-ie dat zelfs al 4,6 miljard jaar – sinds de geboorte van de zon en de planeten. Dat zou erop wijzen dat de ruimtekei afkomstig is van buiten ons eigen zonnestelsel.

De ontdekking doet vermoeden dat er tijdens de ontstaansperiode veel meer materiaal van buitenaf in ons zonnestelsel terecht is gekomen, aldus de Franse astronoom Fatih Namouni en zijn Braziliaanse collega Maria Helena Morais in een artikel dat vandaag verschijnt in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Dat betekent volgens de onderzoekers dat de theorie over de vorming van planeten aan herziening toe is.

Kosmische spookrijders

De tegendraadse planetoïde werd in 2015 op een sterrenwacht in Hawaii ontdekt. Zijn langgerekte baan valt grofweg samen met die van de reuzenplaneet Jupiter. Hij draait alleen in de verkeerde richting rond de zon, overigens zonder ooit met Jupiter in botsing te komen.

Er zijn nog enkele tientallen van zulke kosmische spookrijders bekend, maar die bewegen allemaal in relatief instabiele banen. Ze zijn ooit in hun huidige averechtse baan terechtgekomen door zwaartekrachtstoringen van de reuzenplaneten; binnen enkele tientallen miljoenen jaren zullen ze op soortgelijke manier het zonnestelsel uitgeslingerd worden.

Jupiter Beeld AP

Extreem stabiele baan

De baan van (514107) 2015 BZ509 is echter extreem stabiel, zo blijkt uit de nieuwste computersimulaties van Namouni en Morais. Naar alle waarschijnlijkheid beweegt het rotsblok al sinds het ontstaan van het zonnestelsel de verkeerde kant op. Dat is alleen te verklaren wanneer het om een migrant van buitenaf gaat: ons zonnestelsel klonterde samen uit een platte, roterende wolk van gas en stof, waarin aanvankelijk alles in dezelfde richting om de zon draaide.

De Leidse astronoom Simon Portegies Zwart wijst op de onzekerheden bij dergelijke baanberekeningen over hele lange perioden en is nog niet honderd procent overtuigd . ‘Hun conclusie is misschien een beetje kort door de bocht,’ zegt hij, ‘maar het is in elk geval wel een heel interessant object.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.