Spinozapremie Marten Scheffer: waterecologie

Prof..dr. Marten Scheffer (1958), hoogleraar aan de Wageningen Universiteit, onderzoekt mechanismen in complexe systemen, variërend van ondiepe meren tot klimaatverandering en het ineenstorten van oude culturen.

Maar hij doet meer. Hij is ook co-auteur van het boek Vijver, sloot en plas, een populair-wetenschappelijke gids over het leven onder water. In het juryrapport wordt hij niet alleen geprezen om zijn grensverleggende werk op het terrein van de aquatische ecologie en het waterkwaliteitsbeheer, zijn vakgebied.

Hij wordt ook geroemd om de eenvoud waarmee hij complexe zaken weet uit te leggen. Hij is, schrijft de jury, ‘een charismatisch leider, die zowel in Nederland als internationaal instituties opbouwt en studenten aantrekt. Hij is een vrijdenker met een breedte die zeldzaam is.’

De Wageningse ecoloog begon zijn onderzoekscarrière met het maken van eenvoudige wiskundige modellen om de toestand van ondiepe meren te kunnen verklaren. Hij liet zien dat er twee evenwichtstoestanden zijn: helder met waterplanten en troebel met algen. Het tijdelijk beperken van de visstand wordt nu algemeen gebruikt om troebel water in meren te laten omslaan naar helder water met een hoge biodiversiteit.

Scheffer heeft zijn modellen gaandeweg uitgebreid om ze op een veelheid van complexe systemen te kunnen toepassen. Zo heeft hij vastgesteld dat koraalriffen en savannen een omslagpunt hebben waarbij een verandering van de heersende toestand catastrofale gevolgen kan hebben. Zijn kennis gebruikt hij ook om mechanismen in sociaal-economische systemen en het klimaatsysteem te kunnen verklaren, en het enorme aantal soorten organismen op onze planeet.

Over zijn veelzijdigheid schrijft de jury: hij is ook een begaafd musicus, die onder andere viool, mandoline en gitaar speelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.