Smoke

Hoe gaat het roken in Polen?..

Jan Hunin, correspondent van de Volkskrant in Warschau, schrijft:

Toen ik in het midden van de jaren negentig in Polen aanbelandde, deelde ik mijn studio met een Amerikaan die van de strijd tegen de sigaret zijn roeping had gemaakt.

Scott, zo heette mijn Amerikaanse vriend, kon moeilijk een beter doelwit gekozen hebben. De Polen rookten toen als schoorstenen. Zoals ik uit de zelfgemaakte folders kon opmaken die Scott in zijn bekeringsijver op straat en in de etablissementen van Torun uitdeelde, moesten ze alleen de Grieken en enkele Aziatische volkeren (Koreanen en Japanners, als ik me goed herinner) laten voorgaan. Voor de prijs hoefden ze het natuurlijk niet te laten: sigaretten kostten toen niet meer dan een prikje.

Zoals verwacht mocht worden, bleef het aantal volgelingen van Scott beperkt. Ik herinner me nog levendig hoe hij met zijn gezondheidspreken de rector van de universiteit waar we toen beiden werkten, probeerde te bekeren. Maar hoewel een wet het roken in openbare gebouwen aan banden legde, bleven in de universiteitsgebouwen de asbakken staan.

Ondertussen is Scott allang weer naar Californië vertrokken, maar mocht hij ooit van plan zijn naar Polen terug te keren, dan zou hij waarschijnlijk aangenaam verrast zijn.

Hoewel sigaretten nog altijd spotgoedkoop zijn – iets meer dan een euro per pakje – behoren de Polen allang niet meer tot de zwaarste rokers ter wereld. Volgens de Eurobarometer grijpt ongeveer een op drie Polen (35 procent) regelmatig naar de sigaret, amper enkele procenten boven het EU-gemiddelde.

Bovendien is de regering van plan eindelijk werk te maken van een volledig rookverbod – in openbare gelegenheden én achter het stuur. Dat daar behoefte aan is, kan ik bijna dagelijks merken in mijn favoriete café. Zoals in de meeste drink- en eetgelegenheden blijft de rookvrije ruimte er beperkt tot een paar tafels in een donker hoekje.

Hoe gaat het roken in Portugal?

Ernst Schade, Nederlandse fotograaf, medewerker VPRO-radio en van Dear Neighbours! in Lissabon, schrijft:

Het is algemeen gebruik in Portugal om aan je tafelgenoten of aan een tafel verderop te vragen: ‘importa-se que eu fumo?’ Heeft u er bezwaar tegen als ik rook? Het antwoord is altijd welwillend. Dat noemen ze in Portugal brandos costumes, goede manieren. De Portugezen vormen een tolerant volk, ook als het om roken gaat. Ook al heeft men last van buurmans rook, een Portugees zou er nimmer wat van zeggen.

Nu staan de deuren van de cafés en restaurants hier negen maanden van het jaar wijd open, dat scheelt.

Maar beetje bij beetje vinden ook hier de strenge EU anti-rook voorstellen ingang. In openbare instellingen zoals ziekenhuizen werd altijd stevig gerookt, nu komt het bij niemand meer op om er een sigaret op te steken. De neergaande tabakstrend is zoals elders in Europa, ondanks het feit dat tabak hier nog altijd stukken goedkoper is.

Maar zoals wel vaker, wordt het invoeren van echt drastische anti-tabaksregels voortdurend uitgesteld en Portugal ligt flink achter op het EU-schema. ‘Er wordt nog op gestudeerd’ – ‘Een nieuwe commissie wordt geïnstalleerd’, heet het dan.

Algemeen lijkt de opinie dat een totaal verbod op roken in restaurants, laat staan cafés, niet wenselijk is. Een volgende stap, zoals het weigeren van patiënten die roken of, nog erger, niet roken in je eigen huis, beschouwt men hier als lichtelijk absurd. De Portugezen zijn per slot van rekening een latijns en lichtelijk anarchistisch volk!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden