Slim geluidsontwerp kan politieagenten bijstaan

Tijdschrift voor Belangwekkende Bijzaken

Jaarlijks publiceren Nederlandse wetenschappers 172 duizend onderzoeken. In deze rubriek een greep uit die onderzoeken die bijna onopgemerkt waren gebleven.

Een politieauto is onderweg met sirene en zwaailicht. Foto anp

U hebt er waarschijnlijk geen idee van. Maar het is - platvloers uitgedrukt - een pokke herrie in de gemiddelde politieauto. Via het oortje van zijn portofoon krijgt de agent achter het stuur al gauw 26 boodschappen door in 5 minuten. De agent ernaast ook - en met een beetje pech krijgt hij deels andere boodschappen. Daarnaast klinkt er twee á drie keer per minuut een 'nummerplaatalarm' uit de dataterminal in het dashboard omdat er iemand met een gestolen auto of openstaande boete langsrijdt. Ondertussen luisteren agenten via de centrale naar wat er in hun omgeving gebeurt: een ongeluk, een collega die bijstand nodig heeft et cetera. En dan hebben we nog de Blackberry van de zaak.

Kunnen agenten al die ballen tegelijk in de lucht houden? Nee. Beter gezegd: in die kakafonie gaan hun prestaties achteruit. Bij gewone mensen trouwens ook. Reinier Jansen, industrieel ontwerper aan de TU Delft, deed experimenten in de simulator en zag dat 65 procent van de proefpersonen onbewust voorrang geeft aan het autorijden. De rest probeert - eveneens onbewust - zijn aandacht eerlijk te verdelen tussen het stuur en het beluisteren van berichten. Dat gaat korte tijd goed, daarna neemt de foutenmarge snel toe. 'Verschillende dingen tegelijk doen, is mentaal enorm belastend', zegt Jansen.

De politie is je beste vriend, van wie je hoopt dat hij/zij geen fouten maakt en dus geeft 'sounddesigner' Jansen een paar tips. Het nummerplaatalarm bijvoorbeeld. Dat sirenegeluid kan uitgeschakeld worden als de politiewagen duidelijk aan een woeste achtervolging bezig is. En misschien is een bedaard piep-piep-piep-toontje alarmistisch genoeg voor een openstaande boete, en gebruik je een heftige sirene voor een gestolen auto (met vuurgevaarlijke crimineel erin).

Wie? Reinier Jansen (Industrieel ontwerper, TU Delft)

Wat is z'n specialiteit? Geluidsontwerp

Originele titel publicatie? Under Pressure: Explorations on the dynamics of prioritization in dual-task driving.

Vrij vertaald? Hoe kunnen we mensen (politieagenten) helpen om veel taken zo goed mogelijk tegelijk uit te voeren?

Uit de vergetelheid

Jaarlijks publiceren Nederlandse wetenschappers 172 duizend onderzoeken. In deze rubriek een greep uit de ontdekkingen die bijna onopgemerkt waren gebleven.

Ook de positie van het geluid kan informatie geven. Bijvoorbeeld door urgente berichten van de centrale uit de speakers voorin te laten komen. En minder urgente berichten uit luidsprekers achterin de auto. Of denk aan een alarm dat van voor naar achter in de auto 'reist' om aan te geven dat de auto die je zoekt in tegengestelde richting passeert. Hoef je daarvoor niet meer op het beeldscherm in het dashboard te kijken. Scheelt weer een handeling.

Nog één tip uit de wereld van het sounddesign. Geef agenten op weg naar een noodgeval zoveel mogelijk informatie kórt na vertrek. Dan zijn ze nog in de omgeving van het bureau en dus op bekend terrein. Als ze eenmaal de route aan het zoeken zijn in de buurt van plaats delict, sijpelt informatie minder goed door.

De beste oplossing? Dat is geen technisch foefje. 'Maar een politieke keuze. Méér personeel zodat agenten in ieder geval geen soloritten meer hoeven te maken.' Maar ja. Daar gaat Jansen niet over.

Tijdens zijn observaties viel Jansen nog iets op. Het eerste wat agenten doen als ze arriveren op het bureau is: naar de wc gaan. Ook als ze niet hoeven. Want ja. Je weet nooit hoelang het duurt voordat je weer in de buurt van een toilet komt.