Slechts trots houdt Mir nog in de lucht

Het ruimtestation Mir kampt met het ene computerincident na het andere, en de vluchtleiding in Moskou bestookt de verzamelde pers met bagatelliserende uitspraken als 'dit soort incidenten hebben zich in het verleden vaker voorgedaan....

BROER SCHOLTENS

Van onze verslaggever

Broer Scholtens

AMSTERDAM

Achter de schermen in Rusland en in de VS vinden echter heftige discussies plaats of het nog langer zin heeft geld en mankracht te besteden aan dat krakkemikkige bemande verblijf in de ruimte.

Daarbij spelen niet alleen puur technische evaluaties een rol, maar ook subjectieve zaken als het gezichtsverlies dat Rusland zal lopen wanneer die eens zo glorieuze ruimtevaartnatie de Mir - een van de laatste strohalmen - zou moeten opgeven.

En hoe lang accepteert de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA dit soort incidenten? Er is per slot een Amerikaan aan boord. Bovendien is het plan half september een space shuttle aan de Mir te koppelen, waarbij bemanningsleden zullen overstappen. Dat gebeurt alleen als alles aan boord van de Mir meer dan honderd procent veilig is.

De stemming in de VS is erg belangrijk. Een groot deel van de Mir-kosten wordt betaald met harde dollars van NASA.

De driekoppige bemanning aan boord van het ruimtestation is dinsdag de hele dag in de weer geweest de besturingscomputer aan de praat te krijgen. Door nog onbekende oorzaak raakte die maandag in het ongerede tijdens een koppelingsmanoeuvre van een Progress-bevoorradingsschip met de Mir.

De computerstoring zette een kettingreactie van problemen in gang. Het tiental vliegwielen, die de de stand van de Mir regelen, raakte stuurloos en daarmee het hele ruimtestation, met als gevolg een kantelende beweging waardoor de zonnepanelen aan de buitenkant niet meer goed op de zon stonden.

Daardoor raakte de toch al ondermaatse stroomvoorziening aan boord nog verder in het ongerede, accu's liepen leeg en noodgedwongen moest een aantal systemen worden afgeschakeld om de cruciale aan de praat te kunnen houden.

De zaken zijn inmiddels onder controle, meldde dinsdag het Russische vluchtleidingscentrum. De kosmonauten aan boord hebben een begin gemaakt met het vullen van de computer met de benodigde software, aldus het centrum.

Lukt dit, dan moet een omgekeerde keten worden bewandeld: de Mir moet met stuurraketten op de zon worden gezet, de vliegwielen moeten daarna op toeren komen, de accu's moeten vervolgens worden gevuld en pas dan kunnen afgeschakelde apparaten weer worden aangezet.

Zoals de apparatuur in de Kvant-1 module die uit water zuurstof maakt. De kosmonauten waren er net afgelopen vrijdag in geslaagd die te repareren na maanden stilstand. Deze reparatie was nodig omdat de gelijksoortige Kvant-2-module tijdens de botsing van de Mir met een Progress-bevoorradingsschip eind juni zonder stroom kwam te zitten.

Pas als de Mir stabiel is, kan weer worden gedacht aan de voor vandaag geplande reparatie van de stroomvoorziening. Die stabilisatie wordt pas over enkele dagen verwacht. De reparatie, het herstel van een aantal stroomkabels tijdens een gecompliceerde ruimtewandeling, is van cruciaal belang voor de Mir.

Bij de geringste storing in de stroomvoorziening zal telkens zo'n keten van problemen in gang worden gezet. Tot nu toe lijken die gepareerd te kunnen worden, maar er zijn ketens denkbaar met catastrofalere uitkomsten.

Niet bekend

Een hypothese is dat er iets fundamenteel fout gaat bij de communicatie tussen de besturingscomputer van de Progress en die van de Mir (een softwarefout of mogelijk een niet goed functionerend onderdeel). En dat zou weer terug te voeren zijn op bezuinigingen op het ruimtevaartbudget.

Cruciale onderdelen voor die Progress-besturingsapparatuur komen uit Oekraïne. Die voormalige Sovjet-staat wil daarvoor dollars zien en die zijn schaars in Rusland. De Russen hebben daarom een nieuw besturingssysteem voor de Progress ontwikkeld, dat na uitgebreide tests op aarde, rijp is voor echte proeven.

Eind juni is er een eerste proef geweest, met als resultaat de botsing van een Progress met de Spektr-module waarbij een deel van de stroomvoorziening van de Mir stuk ging. Maandag is in eerste instantie ook gebruik gemaakt van dat nieuwe systeem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden