Slakkenexperts vragen zich af: wie heeft de kleinste?

Biologen hebben in Zuid-China twee nieuwe slakkensoorten ontdekt die zo klein zijn dat ze met huisje en al door het oog van een naald passen. De kleinste landslak ter wereld, beweren de Chinese onderzoekers zelf - maar Nederlandse biologen staan op het punt een ander microslakje als nieuwe slakkensoort aan te melden dat nóg kleiner is.

Welke slak heeft het kleinste huisje? Beeld Barna Páll-Gergely

De slakjes in kwestie zijn niet veel groter dan de punt achter deze zin. Zo zijn de Zuid-Chinese slakjes 0,86 en 0,87 millimeter hoog; het nieuw ontdekte slakje dat Leidse onderzoekers ophaalden uit Borneo is 0,6 tot 0,79 millimeter hoog. Maar wie precies de kleinste heeft, doet er niet zoveel toe, vindt onderzoeksleider Menno Schilthuizen van Naturalis. 'Ze variëren altijd een beetje in afmeting, dus helemaal zeker weet je het nooit. Het is vooral leuk dat deze kleine landslakjes weer eens in het nieuws zijn.'

Van de minuscule slakjes - rond een millimeter groot of kleiner - zijn sowieso al diverse soorten bekend, zegt de slakkenexpert. 'Ik houd voor bezoekers weleens een buisje met dit soort slakjes omhoog. En dan hoor ik vaak: 'Waar zijn ze nou, ik zie alleen maar zand.' Het spreekt tot de verbeelding.'

Dat huisjesslakken zo klein kunnen worden, heeft volgens Schilthuizen te maken met voedsel. 'Ze passen in kleine kiertjes en scheurtjes waar anderen niet meer in kunnen en daaraan ontlenen ze evolutionair voordeel.'

Of zou deze slak het kleinste huisje hebben? Beeld Barna Páll-Gergely

Zenuwstelsel

Erg veel bescherming biedt een huisje dan niet meer. 'Maar zo'n huisje is er ook tegen mogelijke uitdroging.'

Hoe klein de dieren precies kunnen worden, is niet geheel duidelijk. Bij insecten ligt de ondergrens bij ongeveer 0,2 millimeter, vertelt Schilthuizen. 'De beperkende factor schijnt hier het minimale formaat van het zenuwstelsel te zijn. En ik kan me voorstellen dat dat ook bij slakken zo is.'

Het kleinheidsrecord onder álle slakken staat volgens de ontdekkers van de Chinese soorten overigens op naam van het zeeslakje Ammonicera minortalis: een onvoorstelbare 0,32 tot 0,46 millimeter klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.