'Singles-rij', straffen en loskoppelende bankjes - zo krijg je de stoeltjesliften wel vol

Sir Edmund vroeg lezers naar oplossingen voor slecht gevulde stoeltjesliften. Dat maakte nogal wat creativiteit los.

Beeld anp

Een enorme rij voor de stoeltjeslift in het skigebied, terwijl om de haverklap lege stoeltjes omhoog gaan. Voor veel wintersporters een bekende frustratie, blijkt uit de stortvloed aan reacties die volgde op de lezersoproep vorige week in Sir Edmund.

Lezers spraken van een 'decennialange ergernis', wezen met de beschuldigende vinger naar snowboarders of maakten uitgebreide wiskundige analyses van het vraagstuk.

Kern van het probleem is dat mensen graag bij hun eigen groep blijven, waardoor er lege plekken ontstaan in de lift. Ondertussen staat de rij zuchtend toe te kijken naar al die lege stoelen die omhoog gaan, waardoor de wachttijd langer is dan nodig. Tot zover het probleem, tijd voor de lezersoplossingen, die soms zelfs werden ingestuurd vanuit de file naar de wintersport. Eén lezer stuurde een schets in van zijn oplossing, maar trok die even later weer in omdat hij zijn oplossing zo briljant vond dat hij er eerst patent op wil aanvragen. 'Zonder uw vraag was ik niet op dit idee gekomen. Wellicht kunnen we een joint-venture beginnen?'

Dank voor het aanbod, maar we beperken ons tot een selectie van de ideeën. Plus reacties van onder meer de grote liftenbouwer Doppelmayr Seilbahnen, waarvan de woordvoerder graag begint met een compliment. 'Sommige ideeën lijken sterk op de ideeën die onze experts ook al uitgeprobeerd hebben.' Zo, die pluim kunt u alvast in uw skihelm steken. Door naar de top-6!

Beeld Imageselect

Oplossing 1: Voer straffen in

Leeg plekje in de lift? Zet dan direct de hele installatie uit. Dan snappen mensen snel genoeg hoe belangrijk het is om de bankjes volledig te vullen.

Van deze oplossing, ingediend door meerdere lezers, zijn de experts niet overtuigd. 'Zo krijg je een naar sfeertje in de rij', zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen, gepromoveerd op het snijvlak tussen psychologie en mobiliteit. 'Misschien dat mensen zelfs wel ruzie met elkaar krijgen wanneer er door een misverstand of andere reden even een stoeltje leegblijft.' Ook Doppelmayr Seilbahnen ziet het idee niet zitten. 'Op vakantie wil je ontspannen. Dit klinkt meer als stressen.'

Oplossing 2: Het slimmere poortje

Liftpas voor het apparaat, draaihekje open. Zo werkt het in de meeste wachtrijen voor skiliften. Een aantal lezers stelt voor om precies zoveel draaihekjes neer te zetten als er stoeltjes beschikbaar zijn in de lift. De draaihekjes gaan pas open als er voor elk draaihekje één wintersporter staat. Zo ontstaan er vanzelf groepen die op maat gemaakt zijn voor de betreffende skilift. Idee? 'Mwah', zegt verkeerspsycholoog Tertoolen. 'Ook dit kan tot spanningen leiden. Mensen gaan elkaar boos aankijken: hup, kom bij mij staan, anders gaan de poortjes niet open.'

Beeld anp

Oplossing 3: De Gouden Lift

Een idee van lezer Thijs Verheugen. Straf mensen niet wanneer plekken leeg blijven, maar beloon ze juist als ze samen de stoeltjes vol weten te krijgen. Skilift netjes gevuld? Dan gaat er een vrolijk gouden licht branden op de lift. Verheugen: 'Deze mensen krijgen boven allerlei skivoordelen, aangeboden door de lokale ondernemers. Dat kan in de vorm van kortingbonnetjes, gratis consumpties of een draai aan de Gouden Carrousel, fysiek bovenaan de berg of met de Gouden-Skilift-app, met kans op schitterende kleine en grote prijzen.'

Deze oplossing bevalt verkeerspsycholoog Tertoolen al een stuk beter. 'Belonen werkt altijd beter dan straffen. Zeker voor jeugdig publiek dat geïnteresseerd is in die kortingen is dit een aardige denkrichting.'

Oplossing 4: Voer een verbod in op vierzitters

Eureka, dacht een lezer, toen het oog viel op het beperkte aantal zitcombinaties in een vierzitter. Optie A: een groep van vier. Optie B: twee groepen van twee. Optie C: een groep van drie, en een solo-ganger. En dan houdt 't al snel op. Maar kijk nu eens naar de zitmogelijkheden in een achtzitter: 7+1, 6+2, 5+3, 4+4, 4+2+2, 2+2+2+2, etcetera. Zo passen er meer groepsvariaties in een liftje.

'Goed bedacht', zegt de woordvoerder van Doppelmayr Seilbahnen. 'Onze ervaring is ook dat het aantal stoeltjes per bankje uitmaakt voor hoe goed de stoeltjes gevuld raken. Bankjes met een oneven aantal stoelen maken we om die reden niet of nauwelijks meer.'

Een achtzitter heeft vergeleken met bijvoorbeeld een vierzitter nog een extra voordeel. 'Om hetzelfde aantal mensen per uur omhoog te krijgen, heb je bij de achtzitter minder liftjes nodig. Dit levert extra tijd en daardoor rust op bij het instappen. Bij een typische vierzitter heb je 6 tot 7 seconden om in te stappen, bij een achtzitter rond de 14 seconden. Een achtzitter is bovendien niet veel duurder dan een vierzitter.'

Wat natuurlijk niet betekent dat morgen alle vierzitters in uw favoriete skigebied omgetoverd zijn tot achtzitters. Die vierzitters werden in het verleden veel gebouwd en vervanging is prijzig.

Beeld anp

Oplossing 5: Loskoppelen die bankjes

Moderne stoeltjesliften koppelen de stoeltjes bij het begin- en eindpunt vaak los van de kabel, zodat mensen rustig in- en uit kunnen stappen op langzaam bewegende bankjes. Ga nog een stap verder, oppert een lezer, door een systeem te ontwerpen waarbij bankjes in de wachtrij pas omhoog gaan als ze compleet gevuld zijn.

Een lezersidee dat zowaar al eens is uitgetest door de liftenbouwers van Doppelmayr Seilbahnen, meldt de woordvoerder. 'Nadeel van deze oplossing is dat het veel ruimte vergt. En die is er lang niet altijd op de berg.' Ook veel andere ideeën vielen om die reden af. Hoe breed pistes soms ook ogen, de ruimte rondom liftjes kan schaars zijn.

Oplossing 6: Introduceer een 'singles-rij' mét duidelijke instructies

Bij de Efteling hebben ze dit probleem allang opgelost, mailt een lezer. Navraag leert dat de attracties De Baron en Symbolica gebruik maken van een zogeheten 'singles lane'. Wie het prima vindt om alleen te reizen, stapt in deze speciale wachtrij, die doorgaans sneller gaat dan de hoofdrij. 'Een medewerker van de attractie is wel continu bezig om mensen uit de singles lane aan te wijzen die de lege stoelen kunnen opvullen', meldt een woordvoerder van De Efteling.

Ook in skigebieden duikt die solorij af en toe op, mailen veel lezers. Vaak treedt een medewerker op als dirigent van de stromen wachtenden, maar ervaringsdeskundigen melden dat het op sommige plekken ook 'vanzelf goed gaat'. Duidelijke instructies zijn daarbij cruciaal, zegt verkeerspsycholoog Tertoolen. 'Is een bord met instructies glashelder en slim geplaatst, of staat het ergens in een hoekje met afgebladderde verf? Zoiets kleins kan een enorm verschil betekenen voor hoe mensen zich gaan gedragen.'

Ook cultuurverschillen doen ertoe, aldus de woordvoerder van Doppelmayr Seilbahnen. 'In sommige landen zijn mensen het meer gewend om netjes in rijen te gaan staan. Van land tot land, en van tijd tot tijd, kan het ook variëren hoe makkelijk mensen naast wildvreemden gaan zitten. Neem de ankerliftjes. Die zie je nu in allerlei skigebieden, maar eind jaren '60 kregen we die maar niet verkocht aan Frankrijk. Daar was de éénpersoonssleeplift de culturele norm. Wat? Noemen ze die in Nederland een pannenkoeklift? Briljante vondst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden