Silicon Valley aan de Dommel

Dat het voormalige Philipsterrein de Nederlandse hotspot van de techwereld zou worden, had niemand durven hopen. Internationale slimmeriken werken hier aan de toekomst.

Mark Menting: 'Feitelijk maakt het niet uit of je een uitzendkracht of onze robot moet instrueren.'Beeld Erik Smits

'Let's go. One last time, guys.' Luid schallen de aanmoedigingen over het grasveld naast de vijver van High Tech Campus Eindhoven. Nog één keer zetten de bezwete sporters in de buitenlucht aan. Uit de omliggende kantoren en onderzoekscentra stromen werknemers naar buiten. Bij de mobiele keukens achter het aerobicsklasje vormen zich de eerste rijen voor het Mexicaanse keetje en de Vietnamese kraam. Het is lunchtijd op The Strip, de kilometerlange boulevard die het hart vormt van dit voormalige Philips-bedrijventerrein aan de zuidrand van Eindhoven. Hier rijden geen auto's, maar ruisen bomen en kwetteren vogeltjes. In een moestuin aan de overkant van de vijver staat een bijenkorf. Je zou het niet zeggen, maar hier werken tienduizend designers, technici, wetenschappelijk onderzoekers en marketeers keihard aan onze toekomst.

Daar zag het niet naar uit toen Philips in 1998 het hoofdkantoor van Eindhoven verplaatste naar Amsterdam. Wat moest er met de tien gebouwen op dit afgelegen onderzoekscentrum gebeuren? Het prikkeldraadhek om de campus werd neergehaald en nieuwe bedrijven werden binnengehaald. De ontwikkeling kwam in een stroomversnelling toen het terrein in 2012 werd verkocht aan een internationale investeerdersgroep onder leiding van zakenman Marcel Boekhoorn, rijk geworden met de aan- en verkoop van Telfort. Inmiddels telt High Tech Campus ongeveer honderdvijftig bedrijven en bedrijfjes waaronder ook onderdelen van multinationals als Philips, ASML en Intel.

Ook een deels gesubsidieerd onderzoeksinstituut als Holst Centre is gehuisvest op het terrein. Bij Holst werken 250 in meerderheid jonge en internationale werknemers. Het heeft een omzet van 40 miljoen euro. 'Wij doen wetenschappelijk onderzoek naar sensoren en buigzame, printbare elektronica in opdracht van bedrijven, die dat zelf te kostbaar, te riskant of te complex vinden', zegt woordvoerder Steffie van den Vorstenbosch. Ter illustratie wijst ze op een vitrine met een T-shirt waarvan de katoenen mouw tevens als beeldscherm fungeert. 'Wij werken tien jaar voor de markt uit.'

Op basis van de aangevraagde patenten berekende het zakenblad Forbes dat dit de slimste vierkante kilometer ter wereld moest zijn. 'Vier patenten per dag', wordt dit aantal gespecificeerd door Bert-Jan Woertman, marketingdirecteur van de campus. 'Dat is 40 procent van de patenten in Nederland. Wij zijn de kenniseconomie waar de overheid het altijd over heeft.' Eenderde van de werknemers op de campus is afkomstig uit het buitenland. In totaal zijn er ruim tachtig nationaliteiten. Driekwart van hen heeft een universitaire graad, van wie de helft een doctorstitel. Om deze slimmeriken van de internationale techwereld te lokken, wordt alles uit de kast gehaald. Er zijn conferentiezalen voor TED Talks, diverse restaurants, kinderopvang, een kapper, autoverhuur, sportcentra en een bank- en verzekeringfiliaal.

Op The Strip komt iedereen samen, want de kantoren hebben geen eigen kantines. Daardoor heeft High Tech Campus wel iets van een Silicon Valley aan de Dommel, het riviertje dat langs de campus stroomt.

Terwijl veel Nederlandse bedrijventerreinen met leegstand kampen, zitten de gebouwen op de campus vol en worden er zelfs nieuwe bijgebouwd. 'Dit wordt het nieuwe kantoor van Shimano, de Japanse producent van onder meer fietsonderdelen', zegt Woertman bij een betonnen skelet. 'In hun apparatuur maken ze steeds meer gebruik van sensoren en datachips. Hier vinden ze de technologie om daarmee te innoveren.' Bij de bouwplaats verderop ontstaat de nieuwe Smart Industry Hub voor het midden- en kleinbedrijf uit de regio. Voor aanstormende ondernemers is er High Tech XL, een programma voor start-ups in de 'tech-hardware' (geen software dus). Ondernemers kunnen hier gratis werkplekken krijgen en zelfs een beetje startkapitaal. Ook worden ze ondersteund met juridisch of technisch advies van campus-experts. Uit de meer dan tweeduizend aanmeldingen worden er tien geselecteerd om maximaal zes maanden te werken op deze levendige, open verdieping in het hoofdgebouw aan The Strip.

Op High Tech XL heerst vandaag koortsachtige bedrijvigheid. Over een week mogen de start-ups zich presenteren aan ruim honderd potentiële investeerders uit het netwerk van de campus. Een geslaagde pitch kan het verschil betekenen tussen terug naar de tekentafel of op zoek kunnen gaan naar een producent. 'Het afgelopen halfjaar heb ik met twee medewerkers non-stop gewerkt zonder ook maar een cent te verdienen', zegt Fabio Bambang Oetomo, een van de oprichters van Bambi Medical. 'Nu kunnen we een werkend prototype van de BambiBelt presenteren, een vilten halsbandje waarmee de vitale lichaamsfuncties van vroeggeboren baby's op een prettige manier kan worden gemonitord.'

'We hebben al een principe-afspraak met diverse ziekenhuizen. Nu moeten we doorpakken met durfkapitaal.' De afgelopen weken hebben de start-ups al met elkaar op hun presentaties kunnen oefenen tijdens de Drinks & Demo's, een mix van workshop en werkborrel. Mocht de geldkraan voor Bambi Medical opengaan, dan kan het bedrijf doorstromen naar de High Tech XL Plaza, een omgebouwd Philipslab voor start-ups die op eigen benen staan. Om hopelijk ooit te eindigen op poleposition aan de vijver langs The Strip. Maar ook nu al is de jonge techondernemer tevreden. 'Tijdens de lunch zitten we gewoon naast multinationals aan tafel. Dat kan nergens anders.'

Draadloze oplaadstations voor smartphones

Zens bestaat sinds 2010, er werken tien mensen.

Johan Plasmans, medeoprichter van Zens: 'Ons product is simpel: je legt een smartphone op een station en die laadt zich vanzelf op. Zens was in 2010 het eerste bedrijf met deze draadloze oplaadstations. Eigenlijk waren we te vroeg, want het duurde nog twee jaar langer voordat smartphones hiervoor geschikt waren. Dat was spannend, want ons enige kapitaal was spaargeld en een beetje van de bank. Inmiddels zijn onze zorgen voorbij. Ruim 95 procent van de omzet is export en bijna alle merken zijn compatible, behalve de iPhone, maar daarvoor leveren wij speciale oplaadhoesjes. We hebben hebben opladers voor in de auto, en we werken samen met Ikea, Starbucks, McDonalds en kantoormeubelproducenten die onze hardware in hun meubels integreren. In een kantoor met flexibele werkplekken op de Zuidas zijn de opladers bovendien gekoppeld aan een app, zodat de werknemers bij binnenkomst kunnen zien waar een plekje vrij is. Ons nieuwste product is een draagbaar oplaadstation. Deze powerbank kan zelf ook weer draadloos worden opgeladen. Uiteindelijk willen we ook tablets, laptops en zelfs keukenapparaten die werken op draadloze stroom. Ik run dit bedrijf samen met mijn broer, beiden bedrijfskundigen. Daarom zitten we op de High Tech Campus, waar we onze producten kunnen laten ontwikkelen, testen en patenteren. Alle kennis die wij niet hebben, is hier aanwezig.'

Johan Plasmans (links): 'Eigenlijk waren we te vroeg.'Beeld Erik Smits

Een uitzendbureau voor robots

Smart Robotics bestaat sinds 2015, er werken twaalf mensen.

Medeoprichter en algemeen directeur Mark Menting: 'We hebben ruim twintig robots die we verhuren aan het midden- en kleinbedrijf. Dat kan al vanaf 6 euro per uur, ervan uitgaande dat een robot een 24-uurs shift draait. Eigenlijk zijn we een uitzendbureau voor robots. Het assortiment bestaat uitsluitend uit statische robotarmen. Het zijn eigenlijk cobots, want ze kunnen veilig naast en tussen mensen werken. We onderscheiden vijf types op basis van taakgebruik, zoals stapelen en etiketteren. In principe zijn dat vrij simpele handelingen. Onze kracht is dat we daardoor ook de software om de robots te besturen heel simpel hebben kunnen houden. Feitelijk maakt het niet uit of je nou een uitzendkracht of onze robotarm moet instrueren. Hoe hoog is een doos, hoe hoog moet de stapel en waar moet de stapel staan. De rest doet de robotarm zelf. We hebben ooit een robot in twee uur klaargemaakt voor een opdracht. Soms krijgen we ook speciale verzoeken. Laatst hebben we een robotarm verhuurd voor een signeersessie op een boekenbeurs in België. Voor acquisitie hebben we nog niet eens tijd gehad. Toch zijn we in amper een jaar tijd gegroeid naar een omzet van een miljoen euro. Bedrijven benaderen ons. Vervolgens maken wij een assessment hoe ze het beste kunnen profiteren van robotica. Vaak kan dat op veel meer manieren dan ze denken.'

Portable 3D-foodprinters

ByFlow bestaat sinds 2014, er werken vier mensen.

Nina Hoff van byFlow: 'Mijn broer Floris heeft een draagbare 3D-printer ontwikkeld met vervangbare onderdelen. Een 3D-printer gaat namelijk altijd op dezelfde plek stuk, daar waar het materiaal wordt uitgeperst. Bovendien kunnen zo verschillende spuitmonden worden geplaatst, zodat een printer met meerdere materialen kan werken, waaronder chocola en meelbeslag. De Focus is nu de eerste portable 3D-foodprinter ter wereld. Hij ziet er ook nog eens gelikt uit; het design is geïnspireerd op de iPhone. De volgende stap is een samenwerking met de grootste cacaoproducent ter wereld, die een chocoprinter wil lanceren voor chefkoks en patissiers. Het principe is als bij de Senseo koffiezetters. De cacaofabrikant levert de cartridges met chocola, wij leveren de 3D-printer. Ook willen we ons buigen over het printen van kruiden, kippenvlees en ander voedselproducten. Wij zijn een familie-start-up, zeg maar. Mijn vader is business development officer en helpt fulltime bij product-ontwikkeling. Ik doe als CEO de zakelijke kant. Mijn moeder helpt een dag per week met de administratie. Ons tijdelijke kantoor is een oude deeltjesversneller in een van de Philips-laboratoria hier. De gedachte dat ook hiervoor al werd gewerkt aan producten van de toekomst is enorm inspirerend.'

Nina Hoff (links): 'We willen ons nu buigen over het spuiten van kippenvlees.'Beeld Erik Smits

Absorberend ondergoed

Lifesense bestaat sinds 2015, er werken acht mensen.

Julia Veldhuijzen van Zanten, medeoprichter van Lifesense: 'Met de vrouwelijke productmanager werk ik een kantoor pal achter de ingang. Soms denken mannelijke bezoekers dat we de secretaresses zijn, maar verder is het fantastisch op de High Tech Campus, hoor. Ik ben vorig jaar afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven met elegant damesondergoed dat urine absorbeert en inlegkruisjes vervangt. Daarmee won ik een prestigieuze designprijs. Met het prijzengeld ben ik, met een onderzoeker van het instituut waar ik het ondergoed heb ontwikkeld, dit bedrijf begonnen. In de absorberende slip zit ook een sensor die urineverlies registreert. Daarmee wordt met een smartphone-app een persoonlijk oefenprogramma voor de bekkenbodem gemaakt. Zo kan incontinentie bij 70 procent van de vrouwen worden verholpen. Door een aansprekend design - er is een kanten slip en een basic zwarte uitvoering - proberen we het taboe rond urineverlies bij vrouwen weg te nemen. We hebben inmiddels bijna een miljoen euro aan investeringen binnengehaald en we hebben kantoren in Japan en San Francisco. Dit najaar lanceren we ons eerste nieuwe product, een onderbroek die bescherming biedt tijdens de menstruatie. De financiering hebben we gedaan met een kickstartercampagne. Vrouwen hoeven nu geen tampons of maandverband meer te dragen, ons product is comfortabeler én beter voor het milieu.'

Julia Veldhuijzen van Zanten: 'We hebben inmiddels een miljoen euro binnengehaald.'Beeld Erik Smits
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden