De week in wetenschap Roken

Sigaretten kopen? Alleen voor hoogbejaarden

Idee: verhoog de minimumleeftijd voor het kopen van sigaretten tot 100 jaar.

Beeld Roos Koole / ANP

Dat worden interessante taferelen bij de kassa, als Richard Creagan zijn zin krijgt. De democratische politicus en arts in Hawaï wil de minimumleeftijd waarop je sigaretten mag kopen drastisch verhogen. Nu ligt die grens op 21, volgend jaar moet dat 30 zijn, het jaar erna 40. En zo wil hij doorgaan, tot een uiteindelijke minimumleeftijd van 100 jaar.

Vraagt een 99-jarige mevrouw bij de kassa om een pakje Marlboro, vraagt de caissière om haar paspoort en zegt: ‘Sorry, u bent nog niet oud genoeg.’

Deze week publiceerden onderzoekers van Erasmus MC een studie naar de effecten van gezond leven. De wetenschappers maakten hiervoor gebruik van een groot onderzoek dat al loopt sinds 1989, onder meer dan 9.000 bewoners in de Rotterdamse wijk Ommoord. Uitkomst: mensen die op middelbare leeftijd niet roken en geen last hebben van een hoge bloeddruk of overgewicht, worden gemiddeld negen jaar later ziek en leven ongeveer zes jaar langer dan ongezonde leeftijdsgenoten.

Bij dit soort onderzoeken hoort een methodologische bijsluiter. Het gaat om gemiddelden en die zeggen vaak weinig over individuen, met al hun individuele eigenaardigheden. Ook moeten de resultaten gecorrigeerd worden voor andere factoren die de gezondheid zouden kunnen beïnvloeden, zoals opleidingsniveau of inkomen, maar als dat goed gebeurt, kan zo’n studie toch een zinvolle indicatie opleveren.

Negen jaar later ziek worden, zes jaar later sterven; dat is een leuk extraatje op de bescheiden tijd die een mens op de aarde mag rondwandelen. Net wél nog een paar flinke fietsvakanties maken in goede gezondheid, net wél je kleinkinderen zien opgroeien, net wél meemaken dat het Nederlands elftal wereldkampioen wordt.

Maar het is natuurlijk niet altijd makkelijk, dat gezonde leven. Dus bellen we met arts-onderzoeker Silvan Licher van Erasmus MC met de vraag: welke van de onderzochte risico-factoren zorgt voor de meeste gezondheidsschade? Antwoord: roken.

Rokers leven vanaf hun 45ste gemiddeld nog 20 jaar zonder chronische ziekten, bij niet-rokers is dat ruim 24 jaar. Die 45-jarige rokers gaan bovendien ruim 4 jaar eerder dood dan niet-rokers.

Terwijl half Nederland dieetboeken koopt en zich afvraagt of ie niet een glaasje alcohol minder moet drinken, blijft roken dus gewoon sluipmoordenaar nummer 1. Die Creagan is zo gek nog niet, met zijn voorstel. Supermarkten in Nederland hangen vol met bordjes ‘Geen 18? Geen druppel.’ Daar past nog best een bordje bij. ‘Geen 100? Geen peuken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.