DE WEEK IN WETENSCHAPTonie Mudde

Seksbeest Diego redde zijn familie van uitsterven, maar juich niet te vroeg

Tonie Mudde artikel columnBeeld .

Met zijn enorme seksdrive redde hij zijn soort, nu mag hij met pensioen (New York Times).

Kijk, dat zijn de nieuwskoppen. Diego, een inmiddels meer dan 100 jaar oude reuzenschildpad, werd in de jaren zeventig vanuit een Amerikaanse dierentuin in allerijl ingevlogen om deel te nemen aan een fokprogramma om zijn soort te behoeden voor uitsterving. De tijd drong: op dat moment telde zijn familie (Chelonoidis hoodensis) nog maar drie mannetjes en vijftien vrouwtjes.

Reuzenschildpad DiegoBeeld AP

Inmiddels zijn er weer zo’n tweeduizend van deze reuzenschildpadden, die alleen op de Galápagoseilanden voorkomen. Genetisch onderzoek wijst uit dat Diego van zo’n beetje 40 procent van hen de vader is. Het fokprogramma is zo succesvol dat biologen Diego weer uitzetten in het wild, waar hij – leer mij Diego kennen – vast voor nog meer nakomelingen zal zorgen. Extra mazzeltje is dat deze schildpadden de reputatie hebben ook met een beperkte genetische diversiteit toch gezonde nakomelingen te kunnen krijgen.

Het is een verhaal met een hoog feel good-gehalte, waardoor je bijna zou vergeten hoe extreem veel moeite het kost om schildpadpopulaties te herstellen. Zo vonden er enorme operaties plaats om ooit door mensen geïntroduceerde geiten, varkens en ezels van de Galápagoseilanden af te krijgen, omdat die het ecosysteem onleefbaar maakten voor de schildpadden.

Hoewel hun pantser anders doet vermoeden, zijn schildpadden met name in hun eerste levensjaren kwetsbaar. Op de Galápagos aten zwarte ratten, tevens meegelift met de mens, de jonkies massaal op vlak nadat ze uit hun ei kwamen. Reden voor de fokkers om de jonge schildpadden hun eerste vijf levensjaren beschermd te laten opgroeien in een op maat gemaakt terrein.

Diego en zijn familie maken het inmiddels weer goed, maar dat geldt niet voor andere schildpadsoorten. In het rapport Turtles in trouble – goede titel wel – tekenen schildpadbeschermers op dat van de 365 soorten wereldwijd er nu 148 worden bedreigd. Schildpadden zijn ook voor andere soorten van belang, onder meer doordat ze zaden verspreiden en de bodem bemesten.

De Verenigde Naties werken momenteel aan een plan om te voorkomen dat plant- en diersoorten massaal uitsterven. Daarvoor moet minstens 30 procent van het land- en zeeoppervlak beschermd worden, stond deze week in een conceptrapport. Alleen zo zou de mens vanaf 2050 in harmonie met de natuur kunnen leven.

Een ambitieus doel, zeker aangezien van het grootste roofdier – de mens – de aantallen zullen groeien van 7,7 miljard nu, naar waarschijnlijk 9,7 miljard in 2050.

De voornaamste bedreigingen voor schildpadden, aldus het rapport Turtles in Trouble, komen van mensen en hun mensenwensen. Oprukkende boerderijen, milieuvervuiling, mensen die schildpadden en hun eieren nuttigen als maaltijd of als ‘traditioneel medicijn’, mensen die schildpadden als huisdier nemen.

30 procent van het land en de zee beschermen? Het klinkt extreem ambitieus, maar voor het behoud van soorten zoals de schildpad, hoop ik dat het lukt. We kunnen het in ieder geval niet alleen aan Diego over laten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden