Seismologen waarschuwen voor aardbevingsrisico bij Oroville-stuwmeer

Schommelingen in het waterpeil kunnen de zaak in beweging zetten

Bewoners rond het Oroville-stuwmeer kunnen nog niet rustig ademhalen. De waterschommelingen in het meer hebben de kans op een aardbeving vergroot, denken Amerikaanse seismologen.

Het beschadigde overloopkanaal bij de Orovilledam. Geëvacueerde omwonenden mochten gisteren naar huis. Beeld reuters

Het zijn angstige tijden voor de inwoners van de stad Oroville in Californië. Zondag werden bijna tweehonderdduizend bewoners geëvacueerd, omdat het waterpeil in het Amerikaanse stuwmeer te hoog dreigde te worden. De stuwdam leek het niet te houden en ook de nooduitlaat bleek beschadigd te zijn.

Woensdag mocht iedereen naar huis, want het water is weer gezakt. Maar nu bestaat de kans dat schommelingen van het waterpeil in het meer een aardbeving veroorzaken. Dat schrijven althans de Amerikaanse seismologen David Jacobson en Ross Stein, op de aardbevingenwebsite tremblor.net. Het gevaar is niet denkbeeldig. Op 1 augustus 1975 vond in Oroville een aardbeving plaats met magnitude 5,8. Dat was enkele maanden nadat het waterpeil van het meer binnen een half jaar eerst zo'n 40 meter was gedaald en zich daarna in korte tijd weer had hersteld.

De situatie van nu is vergelijkbaar met die van toen, schrijven de seismologen. Na een paar kurkdroge jaren was het Oroville-meer eind deze zomer nog maar voor eenderde gevuld, waarna het in de winter weer tot de rand toe is volgelopen.

Volgens Michel van Camp, seismoloog bij de Koninklijke Sterrenwacht van België, lopen Jacobson en Stein wat te hard van stapel. Zo was er in het seizoen 1977-1978 een veel grotere fluctuatie in het waterpeil dan in 1975, terwijl er van aardbevingen toen geen sprake was. 'En over de oorzaak van de beving van 1975 is geen overeenstemming', zegt Van Camp. 'Het kan ook een vertraagde reactie van de bodem zijn geweest zijn op de aanleg van het meer, zeven jaar eerder.'

Het komt vaker voor dat stuwmeren aardbevingen veroorzaken. De wrijving langs breuken in de aardkorst neemt af als water het korstgesteente binnendringt, waardoor gesteente langs de breuken eerder gaat schuiven. En inderdaad, ook schommelingen in het waterpeil - en dus in het gewicht op de aardkorst - kunnen de boel in beweging zetten. Zo denken sommige aardwetenschappers dat variaties in het waterpeil van het Zipingpu-meer in China in 2008 een aardbeving in Sichuan (magnitude 7,8) veroorzaakte, met zeventigduizend doden tot gevolg.

De Amerikanen houden dan ook rekening met de nieuwste inzichten in aardbevingsrisico's, als ze dammen bouwen, opknappen of vernieuwen.

Vooralsnog hebben de Orovillianen wel iets anders aan hun hoofd. Er is meer regen op komst en het is de vraag of er binnenkort niet opnieuw geëvacueerd moet worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.