nieuws kosten vitamine-d-tabletten

Schrappen vitamine-D-vergoeding moest zorg goedkoper maken, maar kost 5 miljoen extra

De meest gebruikte vitamine-D-tabletten worden sinds januari niet meer vergoed vanuit de basisverzekering. Het had de zorg goedkoper moeten maken, maar het tegenovergestelde is bereikt.

Vitamine-D-pillen.

Aan Vitamine-D-medicatie zijn we dit jaar juist 5 miljoen euro méér kwijt. Artsen blijken duurdere medicijnen voor te schrijven die nog wel worden vergoed.

De stijging blijkt uit cijfers van Vektis, een zorgcijferorganisatie die toegang heeft tot de declaratiegegevens van de zorgverzekeraars. ‘Betreurenswaardig’, zegt Ruud Coolen van Brakel, directeur van in het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM). ‘De overstap naar duurdere middelen is niet rationeel te verklaren.’

Vorig jaar bedroegen de kosten voor de pillen met 800 eenheden in totaal 38,4 miljoen euro. Daarvan was 9 miljoen euro voor de medicijnen zelf, de rest was een vergoeding voor de apothekers die de middelen overhandigden. Onnodige kosten, vond het ministerie, te meer omdat de preparaten ook zonder recept bij de drogist te koop zijn, en bovendien niet duur. Patiënten konden die middelen dus beter zelf aanschaffen, dat zou de premiebetaler geld schelen, zo was de gedachte.

Furieus

Maar patiëntenorganisaties als het ReumaNederland waren furieus. Reumapatiënten gebruiken vaak – op voorschrift van een arts - langdurig vitamine D om bijvoorbeeld de toxiciteit van andere middelen tegen te gaan. ‘Het gaat hierbij niet om medicijngebruik bij betrekkelijk onschuldige aandoeningen’, zegt ReumaNederland in een reactie. ‘Bijna 80 procent van de gebruikers van deze middelen slikt minimaal vijf verschillende geneesmiddelen per jaar.’ Om die interactie en de bijwerkingen van die middelen goed te controleren, is het noodzakelijk dat de arts precies weet welke middelen een patiënt slikt, vindt het fonds. En dat is lastiger als een patiënt zelf potjes met vitamines bij de drogist moet aanschaffen.

Bovendien kan een financiële barrière patiënten onnodig op kosten jagen en therapietrouw verminderen, vindt het fonds. Zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties waarschuwden daarom van tevoren al: artsen zullen voortaan noodgedwongen sterkere (en duurdere) preparaten gaan voorschrijven, die nog wel worden voorgoed.

Dat laatste is inderdaad het geval, blijkt uit de cijfers van Vektis. Ongeveer de helft van de patiënten die in 2018 preparaten met 800 eenheden vitamine D op recept bij de apotheek haalden, deed dat in 2019 met capsules van 5.600 eenheden. Er waren zelfs patiënten die overstapten op doseringen van 25.000 eenheden. Met de hogere kosten als gevolg.

Apotheek Baljet in Arnhem. Beeld Zaza Bertand

Legitiem

Dat mogen artsen zich best aantrekken, vindt IVM-directeur Coolen van Brakel. Hij noemt de beslissing om de middelen uit het basispakket te halen ‘legitiem’. ‘Als we voor 9 miljoen euro aan middelen uiteindelijk 38 miljoen kwijt zijn, is er gewoon sprake van verspilling. Dan mag je dit soort maatregelen best nemen.’

Hij vindt dat artsenorganisaties hun leden moeten aanspreken op hun voorschrijfgedrag. ‘Ook artsen hebben een verantwoordelijkheid om de kosten van de zorg in toom te houden. Natuurlijk moeten we oog hebben voor de mensen die zorg gaan mijden door de extra kosten. In die uitzonderingsgevallen snap ik de vlucht naar duurdere preparaten. Maar laten we elkaar niet voor de gek houden: dat 50 procent die overstap maakt, is te gek voor woorden.’

ReumaNederland ziet in de cijfers een bevestiging van hun bezwaren. ‘Wij zien nu geen enkele reden meer om het besluit te handhaven.’

Dat ziet minister Bruins (voor Medische Zorg) anders. Hij noemt de cijfers ‘zorgwekkend. want het roept de vraag op of hier onnodig hogere sterktes worden gebruikt? Daarom zal ik samen met de zorgverzekeraars hier gesprekken met de betrokken beroepsgroepen over organiseren.’

MEER OVER ZORGKOSTEN: 

Zorgkosten zullen elk jaar met miljarden blijven stijgen, wordt het straks onbetaalbaar? Lees de column van Peter de Waard.  

Waarom ‘no cure, no pay’ voor dure medicijnen wel/niet de oplossing is

MEER OVER VITAMINE D: 

Half Nederland slikt vitaminepillen of andere voedingssupplementen. Baat het niet, dan schaadt het niet? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden