Schaatsrel leidt tot oorlog

Glad IJs begint met twee motto's. Het eerste is een citaat van Paul Wolfowitz, de Amerikaanse onderminister van Defensie. Hij zei dat de nooit gevonden massavernietigingswapens in Irak nauwelijks meer dan een aanleiding vormden om Saddam ten val te kunnen brengen....

De Noorse schrijver en stand-up comedian Knut Naerum wilde de waanzin van de Irakoorlog vangen in een uitbundige satire. Hij deed dat in het boek Krig!, waarvoor de Nederlandse uitgever de woordspelige titel Glad IJs bedacht. Dat is slim pootje-over, want zonder die associatie met schaatsen was van een Nederlandse uitgave waarschijnlijk ook nooit sprake geweest. Verkooptechnisch is hiermee de weg naar Thialf geopend zonder dat de waarheid geweld wordt aangedaan.

Het verhaal, in losse fragmenten verteld, begint op de schaatsbaan van Heerenveen. Op 9 januari 2005 komt de Noorse schaatser Ståle Leverby ten val op de tien kilometer, juist op het moment dat Gianni Romme hem op een ronde zet. Leverby grijpt in zijn val Romme bij de enkels en berooft de Nederlandse stayer daarmee van een zeker lijkende Europese titel.

Naerum laat geen onduidelijkheid bestaan over de gevolgen van deze obstructie. In het daaropvolgende fragment wordt de Noorse luitenant-generaal Maarud ten tonele gevoerd. Maarud ziet het schaatsincident op televisie gebeuren en Naerum voorspelt dan al dat hij 147 dagen later met een pistool tegen zijn hoofd Nederland de oorlog zal verklaren.

De Nederlanders zijn des duivels over het vals spel van Leverby, de Noren vinden het eigenlijk wel mooi dat de Nederlandse hegemonie eens wordt doorbroken, en zo verandert The Soccer War van de Pool Kapuscinski in The Skate War van de Noor Naerum.

Tussen die 9de januari en 7 juni, de dag waarop de Afsluitdijk aan flarden wordt geschoten, trekt de auteur alles uit de kast om twee vredelievende bondgenoten mee te slepen in een kolderieke geweldsspiraal. Noorwegen zendt voor het Songfestival een liedje in dat brandt van nationalisme, en Nederlandse bisschoppen urineren op een Noorse vredesdelegatie.

Wie daarmee gewonnen is voor Glad IJs moet wel beseffen dat het verhaal vooral vanuit Noors perspectief wordt beschreven. Maar Naerum heeft zich wel flink verdiept in de Nederlandse cultuur, en het is altijd fijn om te lezen dat een buitenlander Ding-a-Dong in zijn bagage heeft.

Als dit stukje met een motto mag eindigen, dan zou dat een uitspraak van Nietzsche zijn: 'Glad ijs is een paradijs voor hem die goed kan dansen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden