Rusland heft Wikipedia-verbod op na aanpassingen cannabis-pagina

Rusland heeft het verbod op Wikipedia opgeheven nadat de online-encyclopedie een pagina over charas, een handgemaakte vorm van cannabis, heeft aangepast.

Een bolletje handgedraaide charas.Beeld Wikipedia

De pagina bevat nu een waarschuwing over de gezondheidsrisico's van het gebruik van cannabis. Ook staat vermeld dat de drug verboden is in Rusland. De titel van de pagina is aangepast en luidt nu 'charas, een verdovend middel'.

Maandag stelde mediawaakhond Roskomnadzor nog dat de wijzigingen niet voldoende waren en de pagina alsnog geblokkeerd diende te worden, maar dinsdagmorgen werden de aanpassingen alsnog goedgekeurd. Het verbod heeft daardoor maar enkele uren geduurd.

Bezorgde officier van justitie

Het debat over de betreffende Wikipedia-pagina begon met een bezorgde officier van justitie in Chyorny Yar, een plaatsje van nog geen 8000 inwoners in het zuiden van Rusland. Hij viel vooral over de passage waarin wordt beschreven dat een zeef in de vorm van een centrifuge gebruikt dient te worden om de bloemtoppen van de vrouwelijke cannabisplant te scheiden van de bladeren.

Hoewel er voor zover bekend geen drugsproblematiek is in Chyorny Yar en charas alleen in India, Libanon, Pakistan, Nepal en Jamaica wordt geproduceerd, was de officier van justitie bang dat de informatie Russen zou aansporen om zelf over te gaan tot het produceren van deze vorm van cannabis. Hij vroeg om een verbod van de pagina en de rechtbank gaf hem gelijk.

Vorige week volgde mediawaakhond Roskomnadzor met een waarschuwing aan Wikipedia en maandagmiddag kwam het verzoek aan providers om de pagina te blokkeren.

Omdat Wikipedia gebruik maakt van zogenaamde 'https-veiligheidsinstellingen' is het niet mogelijk om een individuele pagina te blokkeren. Het gevolg van het verbod was dat de hele site in de ban werd gedaan.

De Russische Wikipedia-pagina over charas.Beeld Wikipedia

Omstreden wetgeving

Het is niet de eerste keer dat de Russische autoriteiten het gevecht aangaan tegen 'ongepaste' informatie op internet. Sinds president Vladmir Poetin in 2012 terugkeerde naar het Kremlin, heeft Rusland wetgeving aangenomen om sites die informatie bevatten over zelfmoord, drugs, militaire operaties of kinderpornografie te blokkeren. Critici stellen echter dat de Russische autoriteiten de wetgeving inzetten om aan de oppositie gerelateerde sites op de zwarte lijst te zetten.

In 2014 werd een wet ingevoerd waardoor Russische openbaar aanklagers websites kunnen blokkeren zonder toestemming van de rechtbank. Bloggers met veel volgers dienen zich bovendien officieel te registeren, zodat hun identiteit bij de autoriteiten bekend is.

In mei van dit jaar schreef waakhond Roskomnadzor een brief aan Google, Facebook en Twitter met het verzoek om gegevens te overhandigen van Russische bloggers met meer dan drieduizend lezers per dag. Het is niet duidelijk hoe de drie bedrijven op het verzoek hebben gereageerd, maar in het verleden hebben ze geregeld verzoeken vanuit de Russische overheid genegeerd.

Het risico is dat de sociale mediasites uit de lucht wordt gehaald. Dat overkwam de Amerikaanse nieuwswebsite Reddit eerder deze maand nadat er in een subforum werd gediscussieerd over het kweken van paddo's. Het betreffende forum werd vervolgens verwijderd, waarna het verbod kwam te vervallen.

Een Oekraïens meisje op de Krim protesteert tegen censuur van de Russische autoriteiten.Beeld epa

Rusland lanceert eigen Wikipedia

Wikipedia lijkt met de aanpassingen het verbod te hebben afgewend. Toch is er een kans dat de online-encyclopedie in de toekomst alsnog op zwart gaat. Rusland heeft eind vorig jaar namelijk aangekondigd een eigen variant van Wikipedia te lanceren zodat inwoners de beschikking hebben over 'meer gedetailleerd en betrouwbaardere informatie'. Het is niet bekend wanneer deze 'Russische Wikipedia' beschikbaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden